مديريت بهينه خاك: راهي در كاهش گرم شدن جهاني هوا  Fulltext 

[ سيدمهدي اميني نسب ] - دانشجوي كارشناسي ارشد محيط زيست دانشگاه تربيت مدرس، دانشكده منابع طبيعي و علوم دريائي نور

خلاصه مقاله:

يكي از موضوعاتي كه امروزه در دنيا با آن مواجه ايم ، خروج گازهاي گلخانه اي بوده كه علت اصلي آن گرم شدن جهاني هوا مي باشد. با تخريب خاك رژين آب و هوايي جهان دچار تغييراتي مي گردد. دوران هاي بحراني آب و هوائي بيان ميدارد كه رابطه اي ميان تخريب خاك و اثر گازهاي گلخانه اي وجود دارد. برآورد شده است كه در كل دنيا، 562 ميليون هكتار از اراضي كشاروزي و 685 ميليون هكتار از اراضي مرتعي، تحت شرايط تخريب خاك قرار دارند. غلظت دي اكسيد كربن اتمسفر در دوران قبل از صنعتي شدن PPM 280 بوده كه درسال 1965 به 365 PPM رسيده و بعد از آن بطور پيوسته با نسبت 0/5 درصد در هر سال افزايش داشته است. در سالهاي 1998-1800 ازكل ميزان كربن منتشر شده به اتمسفر، حدود 25pg در نتيجه فرسايش و 55 pg در نتيجه شخم و كشت و زرع تخمين زده شده است. و براي كل خاك اين رقم خروجي به اتسمفر حدود 80pg بوده است. اگرچه فرايندهاي كشاورزي منبع اصلي غناي كربن اتسمفري نيستند ولي بعنوان منبع مهمي بشمار مي روند. قابليت تجزيه كربن آلي خاك (SOC) در خاكهاي زراعي جهان حدود 0/43-0/57 pg C/YR مي باشد كه 0/08-0/12 آن از طريق كنترل فرسايش خاك، 0/03-0/02 آن از طريق احياء خاك ، 0/175-0/015 از طريق زراعت حفاظتي و مديريت بقاياي گياهي و 0/24-0/18 آن از طريق بهسازي سيستم هاي زراعي – توليدي تحت مديريت قرار مي گيرند. لذا مديريت مطلوب خاك، مي تواند يكي از راه هاي كاهش گرم شدن جهاني هوا محسوب گردد.
برخي از راهكارهاي پيشنهادي بدين منظور عبارتند از :
1ـ جنگل كاري و مديريت پوشش هاي گياهي 2ـ احياء خاكهاي شور، آلوده و فاقد مواد مغذي 3ـ زراعت حفاظتي ، استفاده از بقاياي گياهي بعنوان مالچ 4ـ استفاده معقولانه از كودها و مديريت تلفيقي مواد مغذي مربوط به آن 5ـ دقت در زراعت يا مديريت ويژه خاك منطقه مورد نظر 6ـ توجه به حفاظت آب، برداشت آب و چرخه آن از طريق آبياري قطره اي، كشاورزي آبي، نيمه آبي و مديريت سفره آب هاي زير زميني 7ـ استفاده از زمين هاي حاشيه اي بعنوان حفاظ طبيعي و جلوگيري از زراعت در آنها 8ـ بهبود سيستم هاي توليدي – زراعي 9ـ مديريت حوزه آبخيز 10ـ احياء تالايها و …

مديريت ، خاك ، گرم شدن جهاني هوا