پهنه بندي خشكسالي اقليمي در حوزه مارون با استفاده از شاخص آماري SIAP  Fulltext 

[ كورش محمدي ] - استاديار گروه آبياري و زهكشي، دانشگاه تربيت مدرس
[ رحمان داوطلب ] - دانشجوي كارشناسي ارشد هواشناسي كشاورزي، دانشگاه تهران
[ فرهاد ميثاقي ] - دانشجوي كارشناسي ارشد آبياري و زهشكي، دانشگاه تربيت مدرس ، تهران

خلاصه مقاله:

خشكسالي پديده اي اجتناب ناپذير مي باشد، كه اكثر نقاط دنيا با آن روبرو هستند. خشكسالي يكي از بلاياي طبيعي است كه خسارات فراواني را انسان و اكوسيستم هاي طبيعي وارد مي آورد، و با ديگر حوادث از قبيل سيل، طوفان، زلزله و … متفاوت مي باشد. عمده اين تفاوت ها در تاثير تدريجي خشكسالي طي يكدوره نسبتا طولاني، عدم تعيين دقيق زمان شروع و خاتمه آن و وسعت جغرافيايي آن مي باشد. از طرف ديگر عدم تعريف دقيق و قابل قبول جهاني از پديده خشكسالي به پيچيدگي و سردرگمي بررسي آن افزوده است. خشكسالي ابتدا با كمبود بارندگي حادث ميشود، بنابراين بارش عمده ترين پارامتري است كه در تعريف خشكسالي بكار مي رود و كمبود يا فقدان آن آستانه رخداد خشكسالي مي باشد. براي پايش خشكسالي از سوي محققين در سراسر دنيا روش هاي مختلفي پشنهاد شده است. يكي از اين روش ها كه در تحقيق حاضر مورد استفاده قرار گرفته است، شاخص (Standard Index of Annual Precipiation)SIAP مي باشد.
دراين تحقيق با استفاده از آمار بارندگي ايستگاه هاي باران سنجي وزارت نيرو كه داري دوره آماري مناسسب بودند، شاخص خشكسالي درحوزه آبريز مارون در جنوب غرب ايران تعيين شد. بدين منظور ابتدا آمار بارندگي مورد تصحيح، تكميل و تطويل قرار گرفت، و آزمون صحت همگني داده ها به ران تست (Run Test) انجام شد. پس از آن شاخص SIAP براي كليه ايستگاه ها تعيين شد و بر اساس نتايج حاصله سالهاي معرف خشك، نرمال و تر براي كل حوزه انتخاب گرديد. در انتها با استفاده از روشهاي سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) و زمين آمار (Geostatic) خشكسالي در منطقه پهنه بندي شد و نواحي با ريسك بالاي خشكسالي مشخص شد.

خشكسالي ، شاخص SIAP ، پهنه بندي ، سيستم اطلاعات جغرافيايي ، زمين آمار