اخلاق حرفه اي و توسعه دين عوامانه از طريق رسانه ها و ICT  Fulltext 

[ مهدي محسنيان راد ] - عضو هيات علمي دانشكده فرهنگ و ارتباطات امام صادق (عليه السلام)

خلاصه مقاله:

نهادينه شدن هنجارها و ارزش هاي هر دين ، نياز به عبور از روندي دارد كه سواي سهم فطرت، بخش عمده آن به فكر كردن (thinking) وابسته است و عقلانيت (rationality) كه مترادف با «فرايند استدلال» (reasoning) است، در اين مسير مي تواند جايگاه مهمي داشته باشد. اما از آن سو، پذيرش هنجارها و ارزش ها را مي توان از طريق تحريك عواطف و شيوه هاي هيجاني (emotion) و احساسي (feeling) نيز عملي ساخت؛ پديده اي كه ضد استدلال و تعقل است و در ادبيات روان شناختي، مترادف با اصطلاح «عقل ستيزي» است. مقاله بر اين نكته تاكيد دارد كه اگرچه تحريك عاطفه مي تواند منتهي به رفتار شود، اما اثر بخشي آن از لحظه تحريك تا بروز رفتار، سريع و بسيار كم دوام خواهد بود. مقاله بر اين باور است كه سال هاست، پرو پاگانديست هاي سياسي و مذهبي، توانسته اند به كمك تكرار تحريك عاطفه ها، شاهد بروز رفتارهايي به ظاهر نهادينه باشند، اما چون مبناي آن تعقل نيست، پذيرش و انجام اين رفتارها، رو بنايي و آسيب پذير خواهد بود، پديده اي كه مي توان آن را «دين داري عوام ساز» ناميد. مقاله در ادامه، دو سوال اصلي خود را اين گونه مطرح مي كند:
1) تحرك عاطفه در به كارگيري رسانه ها، و فناروي هاي نوين اطلاعاتي، ارتباط (ITC) از سوي مبلغان ديني معاصر تا چه حد با اخلاق حرفه اي در حوزه رسانه ها مغايرت دارد؟
2) آيا شيوه مرسوم مبلغان ديني معاصر در به كارگيري رسانه ها، و فناور هاي نون اطلاعاتي، ارتباط مبتني بر تعقل است يا تحريك عاطفه؟ در انتها ضمن ارائه دلايل خود در بي اخلاقي بودن استفاده از رسانه ها و فناوري هاي نوين ارتباطي اطلاعاتي شواهدي درباره حضور چنين پديده اي را ارائه مي دهد.