بررسي و سنجش ميزان انضباط اجتماعي مردم مشهد با تاكيد بر هنجارهاي عام و مربوط به ترافيك  Fulltext 

[ بهزاد صاحب زاده ] -

خلاصه مقاله:

ضابطه عبارت است از شكل، الگو و مدل تثبيت شده براي هر امر اجتماعي. به عبارت ديگر ضابطه، هنجار و شيوه تثبيت شده عمل است. انضباط به معناي دروني ساختن هنجارها يا شيوه هاي عمل است كه در نتيجه آن، شخص منضبط به طور خود انگيخته آنها را رعايت ميكند. در ايجاد انضباط، فرايند اجتماعي شدن بيشترين سهم را دارا مي باشد. اجتماعي شدن فرايندي است كه انسانها از طريق آن شيوه هاي زندگي در جامعه را فرا مي گيرند. خانواده، رسانه هاي گروهي و … از جمله عوامل اجتماعي شدن به شمار مي آيند. فرايند اجتماعي شدن بر اساس مكانيسم يادگيري شكل مي گيرد. يادگيري فرايندي است كه افراد از طريق آن در جريان اجتماعي شدن به كسب و اخذ شيوه هاي مورد توافق عمل مي پردازند. هنگامي كه هنجارها در جريان اجتماعي شدن از طريق پويش، يادگيري دروني شوند، پايبندي به رعايت هنجارها به وجود مي آيد. از اين رو انضباط عبارت است از ميزان پايبندي افراد به هنجارهاي اجتماعي.
انضباط ترافيكي عبارت است از پايبندي افراد به هنجارهاي ترافيكي، يا بايدها و نبايدها مربوط به مقررات و ضابطه هاي ترافيكي. به ديگر تعبير، انضباط ترافيكي به ميزان پايبندي رانندگان و عابران به هنجارها و ضابطه هاي دروني شده ترافيكي اطلاق مي شود . انضباط ترافيكي يك محرك داخلي و گرايش دروني است كه در افراد ايجاد مسئوليت مي كند. افراد داراي انضباط ترافيكي رعايت هنجارهاي ترافيكي را بدون اعمال نظارت از سوي ديگران به عنوان يك وظيفه تلقي نموده، و به آنها جامه عمل مي پوشانند. انضباط ترافيكي بر دو محور استوار است. محور اول، قواعد نظري شامل مجموعه هنجارها و مثررات ترافيكي مي باشد. محور دوم، قواعد عملي به معناي پايبندي به هنجارهاي دروني شده ترافيكي است كه ايجاد مسئوليت پذيري مي نمايد. افراد جامعه با به دست آوردن انضباط ترافيك به نوعي مكانيسم خودكنترلي مي رسند كه درنتيجه بدون نظارت و كنترل مستقيم و يا غير مستقيم كنش ترافيكي را انجام مي دهند.
در اين مقاله سعي شده است با نگاهي به نظريه «تالكوت پارسنز» ميزان پايبندي ترافيكي مردم شهر مشهد مورد سنجش و بررسي قرار گيرد. مقاله شامل يك مقدمه و دو بخش است كه در مجموع با ارائه مطالب نظري و نتايج به دست آمده كار بررسي خود را دنبال خواهد كرد. اميد است تحقيق انجام شده توانسته باشد، گامي كوچك در مسيرپژوهش علمي و در راستاي حل مسائل ترافيكي كشور برداشته باشد.