بررسي راهكارهاي ارتقاء كيفي معاينات پزشكي رانندگي  Fulltext 

[ نادر حسين پور ] -

خلاصه مقاله:

با پيشرفت هاي علمي و توسعه صنعتي و اجتماعي جامعه ماشيني امروز، نياز به بيش از پيش به امنيت در جامعه احساس شده و استفاده از متدهاي ظرفيت علمي در تحقق آرمانهاي امنيت ملي بيش از پيش احساس مي شود و نياز به برنامه هايي مدون و استراتژيك كه پاسخگوي نياز آينده اين جامعه باشد، لازمه تحقق اين آرمانها و امنيت ملي است.
امروزه يكي از مسائل مهمي كه متاسفانه در جامعه ما تا حدودي ناديده گرفته مي شود، ديدگاه امنيت و سلامت ترافيك است. با توجه به مقوله مهم تصادفات وسايل نقليه در جامعه امروزي و بررسيهاي صورت گرفته مشخص شده كه مهمترين عامل تصادفات در كشورهاي در حال توسعه و از جمله كشور ما فاكتورهاي انساني است كه مهمترين جزء آن سرعت بالاي ماشين است كه مبحث روانشناسي ترافيك و رانندگي رانندگاني Aggressive Driver را مطرح مي كند و مبحث فاكتور انساني در تصادفات به رهنگ ترافيك و روحيات و شخصيتهاي متفاوت رانندگان و اختلالات روانپريشي و شخصيتي آنان مربوط مي شود.
بنا به آمار منتشره از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در حدود يك ميليون نفر مبتلا به درجاتي از جنون در كشور وجود دارد كه اين آمار تقريبا با آمار شيوع بيماري اسكيزوفرنيا در كتب معتبر با توجه به جمعيت كشور مطابقت دارد و بسيارند افرادي كه با اين بيماري و بسياري از بيماريهاي مشابه، در جامعه وجود داشته و آگاه يا ناآگاه از بيماري خود و محدوديتها وممنوعيتهاي موجود، رانندگي مي كنند.
متاسفانه طي آمار منتشر شده از سوي اداره كل حوادث و پيشگيري از بيماريهاي وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي، ايران در ميان بسياري از كشورها با اختلاف بسيار زيادي بيشترين آمار تصادفات و مرگ و مير را داراست.
در ايران سالانه بيش از 17 هزار نفر بر اثر تصادفات جان خود را از دست مي دهند كه سالانه سه هزار ميليارد ريال خسارت ناشي از تصادفات رانندگي بر بنيه اقتصادي كشور زيان وارد مي كند.
متاسفانه طي امار منتشر شده از سوي اداره كل حوادث و پيشگيري از بيماريهاي وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي، ايران در ميان بسياري از كشورها با اختلاف بسيار زيادي بيشترين آمار تصادفات و مرگ و مير را داراست.
در ايران سالانه بيش از 17 هزار نفر بر اثر تصادفات جان خود را از دست مي دهند كه سالانه سه هزار ميليارد ريال خسارت ناشي از تصادفات رانندگي بر بنيه اقتصادي كشور زيان وارد مي كند.
متاسفانه تصادفات دومين علت مرگ و مير در ايران است و روزانه به طور متوسط 50 نفر به اين دليل كشته مي شوند. از طرفي نرخ تصادفات در ايران در سالهاي اخير 55% افزايش داشته است.
بسياري از كارشناسان معتقدند كشور ما از لحاظ ميزان خسارت ناشي از تصادفات در رديف يكي از پر تلفات ترين كشورها بشمار مي رود. شاخص استاندارد جهاني به ازاي هر 10000 وسيله نقليه 2/5-1 نفر است. در حاليكه در ايران در سال 78، 33 نفر بوده است و در تركيه 4/2 نفر. آمار مجروحين سال 78 در اثر تصادفات رانندگي در ايران بالغ بر 91000 و در سال 79 بيش از 120000 نفر بوده است.
بروز عارضه در هر سيستمي نشان دهنده وجود نواقصي در آن سيستم است، كارشناسان براي از بين بردن آن نواقص به سراغ علتهايي مي روند كه باعث اختلال در سيستم شده است، در مبحث رانندگي و حوادث رانندگي سه عامل انسان، محيط (جاده و شرايط جوي) و وسيله نقليه دخالت دارند، در بسياري از كشورها از جمله كشور ما مشخص شده كه عامل اصلي را انسان تشكيل مي دهد. البته در اكثر تصادفات بندرت پيش مي آيد كه تنها كه يك عامل دخيل باشد، منتها اين عامل در بسياري از كشورهاي دنيا به خصوص كشورهايي كه سيستمي جهت ارزيابي و بهبود كييت سيستم طراحي نشده نمايان تر است و آمار موجود در كشور ما نيز به معني داري بر فاكتور انساني به عنوان عامل اصلي تصادفات تاكيد دارد.
بعضي از منتقدان (دفتر ترافيك و ايمن سازمان حمل و نقل پايانه اي كشور) هنوز بر اين باروند كه استاندارد نبودن جاده ها و كهنه بودن وسايل نقليه عامل اصلي اين گونه تصادفات است. ولي طبق آمار منتشره، بررسيهاي آماري نقش فاكتور انساني را مطرح مي كند. اين نقش با در نظر گرفتن عوامل مداخله گري چون اثرات جاده و وسايل نقليه و با حذف اين اثرات اختلاف معني داري داشته است.