مقابله با سرمازدگي در كلزا  Fulltext 

[ سيدجواد رسولي ] - پژوهشكده اقليم شناسي مشهد
[ منصوره كوهي ] - پژوهشكده اقليم شناسي مشهد
[ اعظم السادات رسولي ] - پژوهشكده اقليم شناسي مشهد

خلاصه مقاله:

كلزا محصول مناطق معتدل مي باشد و در اثر اصلاح و سازگاري كه انجام گرفته است كشت آن در ساير مناطق ميسر مي باشد . بيش از 90 درصد بذور كلزا در دماي 25-20 درجه سانتي گراد در مدت 2-1 روز جوانه مي زند در حاليكه در درجه حرارتهاي 14-11 روز و دماي مطلوب (25-20) يك روز مي باشد. درجه حرارت پايه براي اين گياه 5 درجه سانتي گراد و درجه حرارت مطلوب 30-25 درجه مي باشد. درجه حرارت 40 درجه سانتي گراد را اين گياه براي مدت كوتاهي مي تواند تحمل كند و چنانچه درجه حرارت مرحله رويشي بالاتر از مرحله گلدهي و دانه بستن باشد عملكرد نهايي افزايش مي يابد.
چرخه زندگي كلزاي پاييزه داراي دو مرحله مي باشد. مرحله رويشي كه اندامهاي رويشي در پاييز شكل مي گيرند و با گذشت مرحله خواب زمستانه در اوايل بهار رشد مجدد را آغاز كرده كه مراحل رشد زايشي انجام مي شود. كلزا در پاييز به تدريج سازگاري خود را با سرما افزايش مي دهد. ركود زمستانه از زماني كه درجه حرارت روزانه زير 2 درجه مي رسد شروع و در بهار وقتي كه هوا 5 درجه سانتي گراد شد پايان مي پذيرد. ولي اگر در بهار گرم شد و سپس يخبندان رخ داد باعث خسارت به اين محصول مي شود (6- تا 12- درجه سانتي گراد) . بستگي به مرحله رشدو نمود و درجه سازگاري و رقم كلزا ، اين محصول سرماي 20- تا 15- را تحمل مي كند و در حالتي كه زمين از برف پوشيده شده است تحمل به سرما در دماي پاييز تر نيز مي باشد. دماي 7- تا 15- درجه سانتي گراد براي برگها كشنده است. اما گياهاني كه سيستم ريشه اي توسعه يافته اي دارند و نقاط رشدي توسط برگه پوشيده شده است، در دماي پايين نيز زنده مي مانند.