تحليلي از وضعيت سرمازدگي باغهاي ميوه استان آذربايجان غربي

[ رضا رضايي ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان آذربايجان غربي
[ اسداله عليزاده ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان آذربايجان غربي
[ قاسم حسني ] - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان آذربايجان غربي

خلاصه مقاله:

سرما مهمترين عامل تعيين كننده در توزيع گونه ها روي زمين است. همچنين يكي از عوامل تهديدكننده عملكرد محصولات باغي است. به علت غير بومي بودن ارقام مختلف درختان ميوه آسيب پذيري آنها مخصوصا به سرماي ديررس بهاره بيشتر است. تلاش براي مقابله با سرما به 2000 سال قبل از ميلاد بر مي گردد به طوري كه روميان به اين امر واقف بوده و در صدد مقابله با سرما بر آمده اند . ا زآن زمان به بعد با وجود گسترش متدهاي مختلف مخافظت از سرما يخزدگي حتي در مناطق نيم گرمسيري همچنان يكي ازعوامل تهديد به شمار مي رود. تلاش هاي تحقيقاتي عمدتا مصروف توسعه روشهاي حفاظت، تاخير انداختن گلدهي، ايجاد مقاومت به سرما و مكانيسم يخزدگي بوده است. با وجود اي تلاش ها حسارت سرمازدگي تخفيف جزيي يافته است و صدمه يخبندان همچنان تهديد اصلي است.
صدمات يخزدگي پاييزه و زمستانه در مناطق سردسير و يخ زدگي بهاره جوانه و گلها و سر شاخه ها د رمناطق معتدله از اهميت زيادي برخوردار است. تاثير دماي پايين بر گياهان از چندين زاويه توسط محققا مختلفي مرور شده است. به هر حال كاهش دما زير نقطه بحراني منجر هب خزدگي برون سلولي و آسيب به اندامهاي حياتي گل و حتي كيفيت ميوه مي شود. عوامل موثر در مقاومت به سرماي ديررس بهاره تاخير در گلدهي است كه يك خصوصيت ژنتيكي است ولي به شدت تحت تاثير نوسانات دمايي بعد از رفع ركود، رطوبت و تغذيه و قدرت رشد درخت قرار دارد. وقوع سرمازدگي بهاره متوسط هر ده سال يك بار صورت مي گيرد و اين فرصت مناسبي را براي بازديد و يادداشت برداري درمورد شدت خسارت در خصوص مكان و ارقام مختلف درختان ميوه و در نهايت بهره برداري عملي از آنها فراهم مي سازد.