كاربرد DTM در پهنه بندي روانگرايي خاك (مطالعه موردي: شمال غرب حوضه آبخيز گرگانرود)  Fulltext 

[ نيما طبري فرد ] - عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامي، دانشجوي كارشناسي ارشد آبخيزداري - دانشگا علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان

خلاصه مقاله:

روانگرايي خاك به عنوان يك خطر طبيعي باعث ناپايداري زمين، فرسايش خاك و همچنين كاهش پتانسيل توان توليد خاك اراضي كشاورزي مي شود. سه عامل خاك نرم و ريز دانه (S) نوسان سطح آب زير زميني (W) و شتاب افقي زمين لرزه (M) باعث روانگرايي خاك مي شوند. پهنه بندي خطر روانگرايي، به فرآيند تقسيم بندي يك مجدوده به مناطق همگن بر اساس درجه خطر ناپايداري وقوع روانگرايي اطلاق مي شود. دراين مطالعه، با استفاده از قابليت هاي ArcVeiwGIS و بر اساس مدل 2 پارامتري SW، اقدام به تهيه نقشه پهنه بندي خطر روانگرايي خاك در شمال غرب حوضه آبخيز گرگانرود واقع در استان گلستان شد. ابتدا نقشه بافت خاك و رسوب به يك نقشه پارامتر تبديل شد. با استفاده از خصوصيات عوار ض نقطه اي (z,y,x) اقدام به تهيه يك نقشه سطح شد. طي فرآيند ساخت DTM، مدل TIN منطقه به مدل ارتفاعي رقومي DEM تبديل شد و در نهايت DEM پيوسته منطقه به سه كلاس گسسته ي خطر آب زير زميني تبديل شد. آناليز همپوشاني صورت گرفت و نقشه پهنه بندي پتانسيل خطر روانگرايي خاك تهيه شد. لايه هاي شبكه هيدروگرافي منطقه و مراكز جمعيتي با اين لايه تحليل شدند. نتايج نشان داد كه تقريبا 60 درصد حوضه در كلاس بدون خطر قرار دارد. روستاهاي قربان آباد و نياز آباد تحت خطر زياد قرار دارند. شبكه هاي با خطر زياد در امتداد رودخانه قره سو قرار دارند كه مي بايستت اقدامات اصلاح خاك و اصلاح شبكه زهكشي و مقاوم سازي پي سازه ها در اين مناطق انجام شود.

روانگرايي خاك ، بافت خاك ، DTM آب زير زميني ، پهنه بندي ، ArcView GIS