تاثير مقادير سيلهاي استثنائي بر نوع توزيع آماري حداكثر دبي لحظه اي ساليانه و پارامترهاي آن توزيع (مطالعه موردي سيلهاي مردادماه 80 و 81 شرق استان گلستان)  Fulltext 

[ ابوالفضل مساعدي ] - استاديار گروه مهندسي آب، دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان
[ محسن حسين عليزاده ] - دانشجوي كارشناسي ارشد آبخيزداري، دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان

خلاصه مقاله:

سيل مانند ساير پديده هاي هيدرولوژيكي يك پديده استوكستيك مي باشد كه درهر زمان و مكان احتمال رويداد آن وجود دارد. از طرف ديگر به دليل تصادفي بودن اين پديده تعيين زمان دقيق وقوع آن در هيچ مكاني امكان پذير نمي باشد. در هر منطقه با بررسي وقايع هيدرولوژيكي مشاهده شده در طي دهه هاي اخير مي توان رويداد اين پديده را در آينده پيش بيني كرد. بدين منظور با بررسي آمار گذشته و استفاده از توزيعهاي آماري مي توان احتمال رويداد هر مقدار از سيل را در آينده پيش بيني كرد . از طرف ديگر هر چه طول دوره آماري طولاني تر باشد، احتمال وقوع سيل در آينده را با دقت بيشتري مي توان تعيين نمود. وقوع دو سيل با مقادير دبي بسيار زياد (چند برابر مقادير حداكثر دبي ثبت شده در گذشته) در شرق استان گلستان مي تواند در توزيع آماري داده هاي حداكثر سيل ساليانه كه قبلا براي آن منطقه ارائه شده بود تاثير گذاشته و حتي نوع توزيع آماري را تغيير دهد. به اين منظور آمار حداكثر دبي لحظه اي 5 ايستگاه هيدرمتري مستقر در شرق استان گلستان در يك دوره آماري 28 ساله منتهي به سال آبي 81-80 مورد بررسي قرار گرفته و دوره هاي بازگشت آنها در هر ايستگاه نيز تعيين گرديد. سپس با توجه به اينكه دبي هاي حداكثر لحظه اي سالهاي آبي 82-79 و 81-80 چند برابر مقادير مشاهده شده در سالهاي گذشته بودند، با حذف هر يك از اين سالها و يا حذف هر دو سال مجددا توزيع آماري و دوره بازگشت حداكثر دبي لحظه اي ساليانه در هر ايستگاهم تعيين شد. سپس نوع توزيعها، مقادير سيل در دوره بازگشتهاي مختلف و همچنين مقادير پارامترهاي توززيع (ميانگين، انحراف معيار، ضريب تغييرات و …) با يكديگر در حالتهاي فوق مقايسه شدند. نتايج نشان مي دهد كه رويداد مقادير نادر سيل نه تنها مي تواند بر دوره بازگشت سيل اثر گذارد، بلكه حتي مي تواند نوع توزيع آماري داده ها را نيز تغيير دهد.

توزيع آماري ، حداكثر دبي لحظه اي ، دوره بازگشت ، سيل ، شرق گلستان