طراحي، ساخت و ارزيابي مدل آموزشي كانال سيه چشمه و سازه هاي وابسته  Fulltext 

[ مجيد اسدي ] - دانشجوي گروه آب
[ مجتبي نوري ] - دانشجوي گروه آب
[ سعيد معصومي ] - دانشجوي گروه آب
[ مهدي ياسي ] - عضو هيات علمي گروه آب

خلاصه مقاله:

طراحي سازه هاي آبي در شبكه آبياري و زهكشي و يا در سيستم رودخانه اي نيازمند دانش هيدروليكي جامع و قضاوت مهندسي كافي از نظر بهينه سازي فني و اقتصادي و نيز اطمينان از كاركرد و پيش بيني رفتارهاي سازهاي و هيدروليكي مي باشد. در حال حاضر، اصول و مباني نظري و نتايج تجربي در طراحي مطمئن سازه هاي آبي در شرايط خاص به حد كافي توسعه نيافته است. از اين رو استفاده از مدلهاي فيزيكي در ارزيابي طراحي مقدماتي قبل از اجراي بسياري طرحهاي آبي اجتناب ناپذير مي باشد. نظام صحيح آموزش مهندسي آب بايد قابليت لازم را براي طراحي مقدماتي سازه هاي آبي، طرح و ساخت مدلهاي فيزيكي و ارزيابي تجربي كاركرد سازه هاي موررد نظر براي دانشجويان صنعت آب فراهم نمايد. در اين بررسي توان علمي و فني دانشجويان آب دانشگاه اروميه در طراحي مقدماتي، طرح و ساخت مدل آموزشي بخشي از يك شبكه آبياري فرضي (كانال سيه چشمه و سازه هاي وابسته به آن) مورد آزمون قرار گرفت كه بعنوان يك الگوي آموزشي معرفي و پيشنهاد مي گردد. شبكه مفروش شامل : (1) كانال اصلي با مقطع ذوزنقه اي؛ (2) تاسيسات كنترل و تخليه اضطراري كانال – سرريز جانبي، مجراي انتقال آب اضافي و سازه انرژي كاه؛ (3) دهانه آبگير نوع روزنه اي با بار ثابت – همراه با آبگذر زير جاده، حوضچه آرامش و كانال فرعي؛ (4) آبشار مايل با كنترل دريچه اي همراه با حوضچه آرامش و تبديل كانال پايين دست است. كانال و تاسيسات وابسته شبكه سيه چشمه (قره گوز) بصورت مقدماتي طراحي گرديد. مدل شبكه مفروض بر اساس اصول تشابه هيدروليكي طراحي و مقياس ساخت مدل با توجه به محدوديتهاي ساخت و اهدافي خاص آموزشي معادل (1:20) در نظر گرفته شد. مدل مزبور در آزمايشگاه هيدروليك كاربردي دانشگاه ارئميه توسط سه دانشجو در قالب پروژه كارشناسي ساخته شده است. اين مدل قابليت نمايش جريانات مختلف حداكثر 2 ليتر بر ثانيه را دارا مي باشد. مدل مزبور قابليت نمايش و ارزياب يكمي جريان را در موارد: (1) ظرفيت تخليه تاسيسات جانبي و رابطه دبي – اشل براي سرريز جانبي و دريچه تخليه؛ (2) نمايش كاركرد سازه انرژي كاه سيستم تخليه جانبي ؛ (3) ظرفيت آبگيري دهانه آبگير بصورت تابعي از سطح كنترل آب در كانال اصلي با دريچه قطاعي پايين دست دست و باز شدگي دريجه كشويي دهانه آبگير؛ (4) كاركرد دريچه قطاعي بر روي آبشار مايل؛ و (5) نمايش پديده جهش و آرامش جريان در حوضچه و تبديل پايين دست آبشار، دارا مي باشد. مقاله حاضر، نتايج كارورزي دانشجويان در طراحي ساخت مدل آموزشي سيه چشمه را بصورت خلاصه ارائه مي نمايد.

مدل آموزشي ، مدل هيدروليكي ، سازه هاي آبي ، دهانه آبگير ، سرريز جانبي