ساخت و ساز پايدار در شهرها

[ سيد حسين بحريني ] - استاد دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

تفكر غالب بر بسياري از حرفه ها و رشته ها در كشور ما به تبعيت از تفكر تجرد طلبانه (مدرنيزم) و پيروي از الگوي كلاسيك توسعه و تبعيت كوركورانه از مدلهاي كليشه اي كه نسبت به شرائط و خصوصيات بومي – محلي بي اعتنا است، نه تنها شرايط ناپايداري را در شهرها پديد آورده ، بلكه ناپايداري مناطق را نيز به دنبال داشته است (بحريني 1378 الف). به نظر مي رسد مفاهيم توسعه (ساخت و ساز) پايدار به خوبي با اهداف و مقاصد شهرسازي نوين سازگار باشدو بنابراين بتواند به عنوان وسيله موثري براي تحقق اهداف پايداري از آن استفاده به عمل آورد (بحريني 1378ب).
به جرات مي توان گفت كه تغيير وضعيت كنوني شهرها (از ناپايداري) و هدايت آن در جهت پايداري، مستلزم يك تحول در تفكر يا يك تغيير بنيادي در نحوه فكر و عمل ما است، ليكن كمتر كسي پا را از اين فراتر گذاشته، خصوصيات و راههاي عملي چنين تحولي را بيان كرده است. در اين مقاله سعي خواهد شد با مقوله «ساخت و ساز» از يك ديد جامع نگر برخورد كرده، با بكارگيري شاخص هاي توسعه پايدار شهري (بحريني 1379)، وضعيت موجود را هم به عنوان علت و هم معلول شرايط حاصله در شهر تهران، كه آن را «الگوي توسعه ناپايدار شهري» مي ناميم بطور مختصر توضيح داده، سپس با توجه به تم اصلي سمينار، بحث «ايمن سازي شهرها در مقابل زلزله» به عنوان يكي از شاخص هاي اصلي تحقق پايداري با تفضيل بيشتري مورد بررسي قرار خواهد گرفت.

توسعه شهري، ساخت و ساز، پايداري، تهران، شاخص هاي كيفيت محيط شهري