نگاهي به دستاوردهاي مقاوم سازي در كشور و چالش هاي پيش رو  Fulltext 

[ سيد مجيد برهاني ] - شركت خدمات مديريت ايرانيان

خلاصه مقاله:

كشور ما در منطقه اي زلزله خيز واقع شده است. وقوع هر چهار روز يك زلزله با شدت حدود 4 ريشتر نشان دهنده وجود يك خطر دائمي است. هر از چندگاه نيز زلزله اي مخرب با تلفات انساني ومالي وسيع به وقوع پيوسته و پس ازچندي دوباره كارها به همان روال چرخيده است. زلزله بم از نظر توجه به مسائل پايه اي و ريشه اي در مديريت بحران و به تبع آن افزايش پايداري بناها و تاسيسات در برابر خطر زلزله يك نقطه عطف محسوب مي گردد. توجه به امر مقاوم سازي ساختمان ها، تاسيسات مهم و شريانهاي حياتي محصول اين رويكرد است كه براي اولين بار و به صورت سازمان يافته و به عنوان يك طرح ملي تعريف شده است. اجراي اين طرح فارغ از نتايج كمي آن كه مقاوم شدن تعدادي پروژه است نتايج بسيار مهم تري را در بردارد كه اتكا به آن مي تواند برنامه ريزي و اجراي طرح هاي نظير در بخش دولتي و عمومي و مردمي را در مقياس وسيع مسير سازد. موارد با اهميت آن عبارت است از:
• شناسايي انواع دستورالعمل هاي فني و مديريتي مورد نياز
• سنجش توانايي نيروي انساني متخصص سازمان يافته و قابل سازماندهي
• آشنايي با تكنولوژي هاي نوين در طراحي و اجراي مقاوم سازي
• معرفي رويه هاي مختلف تعريف شرح خدمت، قيمت گذاري خدمات، ارجاع كار و تحويل خدمت
• معرفي رويه هاي كنترل كيفيت و هزينه
• معرفي رويه هاي تضمين كيفيت
• شناسايي شاخص هاي اصلي در تعيين صلاحيت عوامل دست اندركار
• شناسايي رويه هاي توزيع ريسك
• شناخت شرايط لرزه خيزي مناطق شهري (تعيين طيف ويژه)
• توليد دستورالعمل ارزيابي سريع
• توليد دستورالعمل هاي بهسازي اختصاصي
• طراحي شيوه هاي توانمندسازي عوامل دست اندركار
• تهيه برنامه هاي آموزشي
• طراحي الگوهاي هدايت و راهبري طرح هاي مقاوم سازي
• تخمين منابع مورد نياز
• امكان سنجي استفاده از تجارب جهاني
• ايجاد بانك هاي اطلاعاتي
و ده ها مورد نتايج و خروجي هاي مهم و موثر براي استفاده برنامه ريزان
اينمقاله در پي آن است كه ضمن ارائه تصويري واقعي از عملكرد طرح مقاوم سازي، زمينه اي براي آشنايي صاحب نظران و متخصصان اهل فن با زوايايي پنهان و كيفي طرح مقاوم سازي فراهم كند و همچنين در مورد احتمال انحراف طرح از چارچوب هاي اوليه هشدار دهد.
دستاوردهاي اين طرح س از سه سال فعاليت پيش روي منتقدان و صاحب نظران است و مي توان از آن درسها آموخت و با احترام به آن بسيار بر آن افزود. انتظار آن است كه نخبگان اين عرصه با دستمايه خرد، انديشه، تجربه و دانش با همكاري مشفقانه در راستاي منافع ملي كاستي ها را جبران كنند و سرمايه به دست آمده را پاسدارند.
لازم است در اين فرصت از تلاش مديران، متخصصان و كارشناساني كه تا كنون در پيشبرد طرح مقاوم سازي به هر نحو مشاركت و همكاري داشته اند قدرداني شود.

طرح مقاوم سازي :طرح مقاوم سازي تلاشي چند وجهي از برنامه ريزي، خدمات فني و مهندسي و اجرائي است در جهت افزايش پايداري سازه هاي مهم در برابر زلزله، حفظ سرمايه هاي ملي و ارتقا توان كشور براي مديريت مطلوب بحران ناشي از زلزله. فعاليتهاي پشتيبان: اقداماتي كه به منظور ايجاد تسهيلات و ارتقا و توانايي علمي و عملي عوامل دست اندر كار و توانمند سازي آ«ان صورت مي گيرد تا انجام فعاليتهاي پيش بيني شده در زنجيره مقاوم سازي ميسرگردد. هدف از اجراي طرح: از جمله اهداف ديگر مجموعه اي از پروژهاي مختلف به عنوان پايولت و بهره برداري از تجارب حاصله براي تكثير الگو در سطح كشور و همچنين تعميم نتايج به ساخت و ساز عمومي و مردمي است. زنجيره مقاوم سازي: سلسله اقداماتي كه در يك فرايند منطقي انجام مي شود تا منجر به مقاوم نمودن بنا در برابر خطر زلزله با شدت معيني شود. هدف بهسازي: هدف بهسازي ميزان بهبود سطح عملكرد بناي موجود، تحت خطر زلزله باشدت فرايند را تعريف مي كند. سطح عملكرد مورد انتظار هر سازه بر اساس فاكتورهايي نظير قدمت، اهميت، موقعيت شهري، نقش و مديريت بحران و توجيه اقتصادي و توان مالي براي تخصيص بودجه براي بهسازي لرزه اي تعيين مي گردد.