نقش باكتريهاي توليد كننده سيانيدهيدروژن (HCN) در كنترل بيولوژيك عوامل بيمارگر گياهي وكاهش مصرف آفتكشها وآلودگي خاك

[ پيمان عباس زاده دهجي ] - دانشجوي كارشناسي ارشد گروه مهندسي علوم خاك دانشگاه تهران
[ علي سلطاني طولارود ] - دانشجوي كارشناسي ارشد گروه مهندسي علوم خاك دانشگاه تهران
[ غلامرضا ثواقبي ] - استاديار گروه مهندسي علوم خاك دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

برخي از باكتر يهاي ريزوسفري (رايزوباكتريها) را كه به طور مستقيم و غير مستقيم اثرات مفيدي روي گياهان دارند باكتر يهاي ريزوسفري محرك رشد يا PGPR(plant growth promoting rhizobacteria) مينامند.در حالت مستقيم انواع PGPRs با استفاده از مكانيسمهاي افزايش انحلال عناصر غذايي كم محلول، توليدACC د- آميناز، توليد هورمو نهاي رشد گياهي، تثبيت نيتروژن و توليد سيدروفور( از ديدگاه افزايش قابليت جذب آهن) مستقيما" در افزايش رشد و عملكرد گياه ايفاي نقش ميكنند. در حالت غير مستقيم PGPRs ، با استفاده از مكانيسم هاي مختلف آنتاگونيستي اثرات مضر بيمارگرهاي گياهي را خنثي يا تعديل نموده و بدين طريق موجب افزايش رشد گياه م يشوند. رقابت براي جذب مواد و اشغال جايگاههاي مناسب براي فعاليت پاتوژنها، توليد آنتي بيوتيك، توليد سيدروفورها، آنزيم هاي ليتيك و توليد سيانيد هيدروژن (HCN) از مهمترين مكانيسمهاي مورداستفاده دراين روش ميباشند( ۷). توانايي توليد سيانيد توسط انواعي از باكتريها، همچنين قار چها و جلبك ها به اثبات رسيده است، هر چند نقش سيانيدهاي با منشاء قارچي و جلبكي كاملا مشخص نميباشد. در مقابل توانايي توليدHCN توسط باكتر يها و نقش و اثرات
متقابل اين متابوليت در ريزوسفر تا حدود زيادي مطالعه شده است ( ۲). به نظر م يرسد كه توليد سيانيد بيشتر در انحصار باكتر يهاي متعلق به شاخه پروتئوباكتر يها مانند گونه كرموباكتريوم ويولاسيوم و بسياري از سوي ههاي سودوموناس فلورسنس باشد. مقادير بسيار اندك و در حد چند ميكرومولار سيانيد، بازدارندگي بسيار شديدي بر فعاليت آنزيم سيتوكرم اكسيداز دارد. اين آنزيم يكي از عوامل موثر در مسير تنفسي و توليدATP در بسياري از موجودات زنده بحساب ميآيد (2). Bagnasco و همكاران .(1998)ثابت نمودند كه توليد HCN توسط ريزوباكتر يها نقش مهمي در كنترل بيولوژيك عوامل بيمارگر گياهي دارد. طبق گزارش آنها HCN توليد شده سيستم تنفسي قار چهاي بيمار يزا را مختل نموده و از اين طريق موجب توقف رشد آنها ميگردد.(۱).