مصرف بهينه نيتروژن راهكاري مناسب دربالابردن كارايي مصرف كود وكاهش الودگي محيط زيست درسورگوم علوفه ايي

[ رئوف سيدشريفي ] - دانشكده كشاورزي دانشگاه محقق اردبيلي
[ يعقوب راعي ] -
[ رضا سيدشريفي ] -

خلاصه مقاله:

افزايش روزافزون جمعيت و بهره برداري نامطلوب از منابع تجديد شونده مانند مراتع موجب م يشود سالانه بخش عمد هاي از درآمدهاي ارزي كشور صرف خريد محصولات كشاورزي شود. تأمين علوفه ازمنابع ديگر مي تواند بعنوان اولين گام درراه كاهش فشار بر مراتع و شروع برنامه هاي اصلاحي واحياي مراتع باشد ( ۱). كشورما در منطقه خشك و نيمه خشك قرار گرفته، بالطبع مقدار مواد آلي خا كهاي آن پايين بوده و اغلب گياهان دچار كمبود نيتروژن هستند. متأسفانه اين كودها به صورت مؤثر استفاده نشده و كارآيي آنها پايين مي باشد( ۲). متوسط كارآيي استفاده از نيتروژن را دردنيا، براي غلات ۳۳ درصد ذكركرد هاند كه اين ميزان براي كشورهاي در حال توسعه و پيشرفته به ترتيب ۲۹ و ۴۲ درصد م يباشد( ۸). از ديدگاه اقتصادي لازم است تا اين كارآيي افزايش يابد. توصيه دقيق كودي با توجه به نيازگياه و مصرف به موقع كودها ازجمله راه هاي افزايش كارآيي استفاده ازنيتروژن مي باشند. معمو ً لا بالاترين كارآيي مصرف كود در اولين واحدهاي مصرف آن به دست م يآيد. به تدريج با مصرف مقادير بيشتر كود، كمبود عناصر غذايي گياه برطرف م يشود. ( ۴و ۷ ). نتايج حاصل ازبررسي برنگار و فاسي( ۲۰۰۱ )و ،گاردنر و همكاران ( ۱۹۹۴ )، خاطري و واندر ليب ( ۱۹۹۲ )وشالجي و همكاران ( ۱۹۹۷ )حاكي از ان است كه ويژگ يهاي كمي و كيفي اين گياه به نحو چشمگيري تحت تأثير تراكم بوته و كود نيتروژن قرار مي گيرد .گاردنر و همكاران( ۱۹۹۴ )گزارش كردند مصرف ۴۵۰ كيلوگرم نيترات آمونيم در هكتار، عملكرد علوفه را 2/5 تن درهكتارنسبت به شاهدافزايش داد. گزارشات سركتون و راف ( ۱۹۹۷ ) حاكي از ان است كه با مصرف كود بيشتر كارايي ان كاهش مي يابد. هدف ازاين ازمايش بررسي اثر مقادير مختلف كود نيتروژن بربيوماس توليدي و كارايي مصرف كود نيتروژن درسورگوم علوفه اي واريته اسبيد فيد درتراكم هاي مختلف بوته درشرايط اب و هوايي اردبيل بود.