كودهاي آلي و كاربرد آنها در كشاورزي پايدار

[ مجيد مجيديان ] - دانشكده كشاورزي دانشگاه تربيت مدرس
[ امير قلاوند ] - دانشكده كشاورزي دانشگاه تربيت مدرس
[ نجفعلي كريميان ] - دانشكده كشاورزي دانشگاه شيراز
[ علي اكبر كامكار حقيقي ] - دانشكده كشاورزي دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

خاك يكي از پيچيده تر ين بوم نظام ها ي جهان خلقت است، به طور ي كه با وجود پ يشرفت ها ي چشمگ ير بشر در زم ينه علوم و فناوري ها ي مختلف، به جرات م ي توان گفت كه هنوز خاك براي دانشمندان و پژوهشگران سراسر دنيا به صورت يك جعبه سياه است. قسمت عمده اين پيچيدگي را مي توان به دليل بخش زنده خاك دانست كه دنياي اسرار آميز و پيچيده ا ي از روابط بين موجودات و گياهان را در خود جا ي داده است . مشكلات ز يست محيطي ناشي از كاربرد كود هاي شيميايي، انرژ ي و هزينه هاي توليد و مصرف آن ها و ا ثرات سوئ ي كه بر چرخه ها ي ز يستي، خود پا يدار بوم نظام هاي زراع ي دارند از يك سو و مسأله تأمين غذا ي كافي با كيفيت مناسب براي جمعيت روز افزون جهان از ديگر سو تجديد نظر در روشهاي افزايش توليد محصولات زراعي را ضروري ساخته و از اين رو كاربرد فرآوردههاي ز يستي برا ي تغذ يه گياهان زراعي به عنوان راهكار ي بنيادين مد نظر قرار گرفته به طور ي كه اخيرا سازمان كشاورزي و خواروبار جهاني( FAO) توسعه سيستمهاي مديريت تلفيقي تغذيه گياهي نظير IPNM را برا ي گسترش كشاورز ي پاي دار در كشورهاي جهان سوم در برنامه خو يش قرار داده به طوري كه همايش جهاني امنيت غذايي و نقش حاصلخيزي پايدار خاك در آن (رم28-26 مارس ۲۰۰۳ ) افزايش كم ي و ك يفي مواد غذا يي در وا حد سطح از طريق تلفيق روشهاي تغذيه معدني و آلي گياهان زراعي را به عنوان چالش اسا سي برا ي تحقق امن يت جهان ي غذا مورد بحث و بررسي قرار داده است ( ۱). بد ين ترتيب در حال حاضر برا ي توسعه كشاورز ي پا يدار در ط ي دوره گذار از كشاورز ي متداول به كشاورز ي پا يدار راهبرد كشا ورزي پايدار با سطح عملكرد بالا با اجرا ي سيستم كشاورز ي پا يدار با نهاده كاف ي به صورت تلف يق مصرف كودها ي شيميايي و آلي به عنو ان راهكار ي برا ي كشاورز ي جا يگزين جهت توليد محصول و حفظ عملكرد ها در سطح قابل قبول موثر ميباشند ( ۸). بررسيها نشان داده اند كه منابع ز يستي (ارگانيك) مانند كود دام ي در تلفيق با كود شيميايي ميتواند به حاصلخيزي خاك و توليد محصول منجر شود، ز يرا اين سيستم اكثر نيازهاي غذايي گياه را تأمين كرده و كارآ يي جذب مواد غذا يي توسط محصول را افزا يش خواهد داد (2، 3، 4 و 6) .كودهاي دام ي علاوه براثرات مثبت بيولوژيك واصلاح خصوصيات فيزيكي وشيميايي خاك به علت ا ين كه به آهستگي آزاد شده و دراختيار گياه قرار ميگيرند آلودگي كمتر ي را درمح يط ز يست ا يجاد م يكنند ( ۷). Lauer اظهار داشته است كه م يتوان در زمينها ي زراعي با مصرف كودهاي دامي حدود ۴۲ درصد نيتروژن، ۲۹ درصد فسفر و ۵۷ درصد پتاسيم را تأمين كرد . اين امر موجب به دست آمدن حداكثر عملكرد در محصول شده و كارآيي مصرف كود شيميايي را افزايش ميدهد.