پژوهشي در سنگ شناسي و پتروژنز سنگهاي آتشفشاني پالئوزوييك زيرين البرز خاوري (ره آوردي تازه از سرگذشت الئوتتيس در شمال ايران)  Fulltext 

[ علي اصغر جولاپور ] - شركت ملي نفت ايران - مديريت اكتشاف
[ ايرج گلابتونچي ] - شركت مهندسي مشاور مهاب قدس - امور سد و نيروگاه

خلاصه مقاله:

گستره مورد مطالعه در شمال خاوري ايران قرار داشته و دنباله رشته كوههاي البرز در حد فاصل پارك ملي گلستان (در باختر) و كوههاي شاهجان (در خاور) را تشكيل مي دهد. ضخامت سنگهاي پالئوزوئيك زيرين در ناحيه مورد بررسي بيش از 4000 متر مي باشد كه سازندهاي باروت، ميلا، قلي و نيور در آن قابل شناسايي است. دو واحد آتشفشاني مهم يكي در اردويسين زيرين (با ضخامت 260 متر در تنگ قلي) و ديگري در سيلورين زيرين (با ضخامت 200 متر در شيرويه) شناخته شده است. جهت مطالعه سنگهاي آتشفشاني در اين ناحيه از سه برش قلي، رباط قره بيل و گردنه پلمس (كوه شيرويه) نمونه برداري منظم صورت گرفته است. شكل 1 موقعيت جغرافيايي ناحيه مورد مطالعه را نشان ميدهد.
رخساره بارز سنگهاي آتشفشاني پالئوزوئيك زيرين در ناحيه، بازالت حفره داري (Amygdaloidal Basalt) است كه حفره هاي آن اغلب توسط كانيهاي ثانوي همچون كلريت، زئوليت، كربناتها و كوارتز پر مي گردد. ساختهاي بالشي، منشوري و توده اي در اين سنگها قابل شناسايي است. وجود افقهايي از سنگ هاي آذر آواري از جمله اگلومرا، توف و لاپيلي توف در ميان روانه هاي گدازه، نشانگر ماهيت انفجاري رخداد آتشفشاني مي باشد.