ژئوشيمي و عوامل كنترل كننده كانه سازي طلا - مس در اثر معدني دارستان (جنوب دامغان)

[ ابراهيم راستاد ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تربيت مدرس
[ نعمت الله رشيدنژاد عمران ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تربيت مدرس
[ حسينعلي تاج الدين ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تربيت مدرس

خلاصه مقاله:

اثر معدني طلاي دارستان در فاصله 100 كيلومتري جنوب – جنوب شرق دامغان و در دامنه شمالي رشته كوه ترود – چاه شيرين واقع شده است، اين محدوده بخشي از كمربند آتشفشاني – نفوذي ترود – چاه شيرين مي باشد كه به صورت يك بالا آمدگي با روند شمال شرق – جنوب غرب در حاشيه شمالي كوير بزرگ برونزد دارد. رخنمونهاي سنگي محدوده مورد مطالعه متشكل از مجموعه سنگهاي ولكانو – پيروكلاستيك با سن ائوسن مياني مي باشد كه تركيب آنها از بازالت، آندزيت، داسيت تا ريوليت متغير است و ليكن حجم عمده سنگ تركيب حد واسط (آندزيتي) را دارا است. اين مجموعه تحت تاثير تزريق توده هاي نفوذي نيمه عميق با تركيب عالب گرانوديوريت – ديوريت واقع شده و دايك هاي بازي و پورفوريك نيز آنها را قطع مي نمايند.
كانه زايي در اثر معدني دارستان بصورت يك رگه سيليسي (مس – طلادار) مي باشد كه در راستاي يك گسل عادي با روند شمالي – جنوبي در سنگ ميزبان توف برش داسيتي رخ داده است. اين رگه كه داراي كاني شنايس كوارتز، اوليژيست ، كالكوپيريت، پيريت، هماتيت، كوتيت، مالاكيت و به مقدار نادر كلسيت و باريت مي باشد، در طول بيش از 700 متر در امتداد گسل دارستان (با روند N10-15W) قابل تعقيب است. از طرف ديگر سيالات كانه ساز و تشكيل دهنده رگه سيليسي مس – طلادار در طول مسير خود بر سنگ ميزبان (توف برش داسيتي) نيز تاثير نموده و مناطق دگرساني متفاوتي از انواع سيليسي، آرژيليتي، كلريتي (و اپيدوتي) را در امتداد رگه ايجاد كرده اند.