چگونگي شكستگي در زمين لرزه سال 1376 قائن - بيرجند

[ محمدرضا قيطانچي ] - موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران
[ محمد رئيسي ] - موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران

خلاصه مقاله:

طي 30 سال اخير زمين لرزه هاي متعددي در منطقه قائنات به وقوع پيوسته اند كه باعث تلفات جاني و زيانهاي مالي فراوان گرديده اند. جديدترين آنها زمين لرزه قائن –بيرجند مي باشد . اين زمين لرزه در 20 ارديبهشت 1376 (10 مه 1997) و ساعت 12 و 27 دقيقه و 29/6 ثانيه به وقت محلي (ساعت 7 و 57 دقيقه و29/6 ثانيه به وقت گرينويچ) در منطقه قائنات به وقوع پيوست. شبكه جهاني وابسته به USGS مشخصات اين زمين لرزه را به طول جغرافيايي 59/752 E و عرض جغرافيايي 33/859N و بزرگيهاي Mb=6.3 و Ms=7/3 و عمق 33 كيلومتر اعلام نموده است. بااستفاده از حل ممان، USGS عمق اين زمين لرزه را 20 كيلومتر، بزرگي آن را Mw=7.1 ممان آن را ده به توان 26 ضربدر 5/4 دين سانتي متر با ساز و كار:
(Np1: Strike= 340, Dip=88, Slip=179; Np2: Strike= 250, Dip= 89, Slip=20)
اعلام نموده است. اين زمين لرزه كه بزرگترين زمين لرزه پس از زمين سال 1369 رودبار در كشور ميباشد، باعث كشته شدن 1567 نفر، زخمي شدن 2300 نفر و بي خانمان شدن بيش از 50/000 نفر گرديد. زمين لرزه قائن – بيرجند نيز به مانند ساير زمين لرزه ها در اين منطقه با شكستگي سطحي به همراه بوده است. بلافاصله بعد از وقوع اين زمين لرزه، گروهي از موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران جهت مطالعات صحرايي به منطقه آسيب ديده اعزام گرديدند و شبكه موقت لرزه نگاري جهت تثبيت پس لرزه ها در منطقه نصب نمودند. در اين مطالعه ابتدا نتايج به دست آمده از بررسيها و مشاهدات صحرايي ارائه مي گردد. سپس با تحليل داده هاي ثبت شده خصوصيات دقيقتر اين زمين لرزه مورد بررسي قرار گرفته و در مرحله بعدي خصوصيات پس لرزه هاي ثبت شده مورد بررسي قرار مي گيرد.