كاربرد تاريخچه دفن در اكتشاف پتروليوم: مثالهايي از حوضه هاي آفيسر (نئوپروتروزوئيك)، كوپر وارومنگا (اواخر پالئوزوئيك - مزوزوئيك) در استرالياي جنوبي

[ رضا موسوي حرمي ] - گروه زمين شناسي ، دانشكده علوم ، دانشگاه فردوسي مشهد

خلاصه مقاله:

تجزيه و تحليل تاريخچه دفن حوضه هاي رسوبي براي درك زمان پختگي مواد آلي و در نتيجه توليد و مهاجرت هيدروكربن ها از اهميت ويژه اي برخوردار است. زيرا همانگونه كه رسوبات با گذشت زمان در داخل حوضه فرونشيني مي كند، پختگي حرارتي مواد الي رفته رفته افزايش يافته و هيدروكربن توليد ميشود. بايد توجه داشت كه نرخ كلي فرونشيني حوضه هاي رسوبي مختلف با يكديگر تفاوت داشته و به شرايط تكتونيكي حوضه بستگي دارد. براي مثال، نرخ فرو نشيني درنواحي فعال تكتونيكي ، مانند حوضه هاي ريفتي، خيلي بيشتر از يك حوضه درون قاره اي مي باشد كه در طي زمان نسبتا پايدار بوده است. بنابراين بررسي تاريخچه دفن در اكتشاف مواد هيدروكربوري (نفت و گاز) مهم است.
هدف از انجام اين مطالعه كاربرد تعبير و تفسير در تاريخچه دفن رسوبات در سه حوضه رسوبي در استرالياي جنوبي در رابطه با زمان تشكيل و مهاجرت نفت و گاز مي باشد. براي انجام اين پروژه از اطلاعات سطح الارضي و تحت الارضي استفاده شده است. در حوضه افيسر، اطلاعات بدست آمده از 47 چاه نفتي و بيش از 2000 چاه كم عمق و نيز مقاطع لرزه اي مورد استفاده قرار گرفته است. در حوضه هاي كوپروارومنگا، اطلاعات موجود از 1200 چاه نفتي به علاوه نقشه هاي ساختماني ترسيم شده براي افق هاي لرزه اي مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. سن هاي تعيين شده براي توالي هاي چينه اي در هر سه حوضه با استفاده از داده هاي ديرينه شناسي و موقعيت چينه شناسي توالي ها بوده است. انواع سنگها و ضخامت هر واحد چينه شناسي با استفاده از داده هاي حاصل از چاه ها، مقاطع لرزه اي و مطالعات منطقه اي زمين شناسي (سطح الارضي و تحت الارضي) تعيين شده است. براي محاسبه و ترسيم منحني هاي دفن رسوبات از نرم افزار (4.2 unix version) Basin Mod استفاده گرديده است. تعبير و تفسير بخش هاي از دست رفته (فرسايش يافته) در طي هر كوهزايي عمده بر اساس ترسيم نقشه هاي هم ضخامت بازسازي شده (restored) و اطلاعات بدست آمده از Apatite Fission Track (AFTA) Analysis و نيز اطلاعات منتشر شده و نيز منطقه اي تفسير شده است. اين نقشه ها با استفاده از ضخامت فعلي هر واحد چينه اي، تعبير و تفسير محيط رسوبگذاري و وضعيت ساختماني حوضه ترسيم شده است.