مطالعه بر اكيوپودهاي اردويسين ناحيه جنوب بجنورد  Fulltext 

[ محمدعلي يازرلو ] - دانشگاه فردوسي مشهد، دانشكده علوم، گروه زمين شناسي
[ محمود احمدزاده هروي ] - سازمان زمين شناسي كشور

خلاصه مقاله:

مجموعه براكيوپودهاي شرح داده شده از سنگهاي اردويسين ناحيه جنوب بجنورد شامل 2 جنس و 29 گونه مي باشد، كه هشت جنس و 7 گونه براي اولين بار در ايران گزارش مي شود و بعلاوه يك گونه جديد (Troplesia bognurdiansis) معرفي مي شود. ستون چينه شناسي تهيه شده از منطقه شامل چهار واحد سنگي مي باشد كه ليتولوژي و مجموعه براكيوپودهاي آن عبارتند از :
1- لايه هاي زيرين شامل سنگ هاي آهكي و شيل با جنس هاي Syntrophona, Gonambonites , Bilngsella كه دو جنس آخر براي اولين بار از ايران گزارش مي شود. مجموعه فسيلي فوق سن اردويسين زيرين را براي اين واحد نشان ميدهد.
2- لايه هاي فوقاني اين واحد بطور عمده سيلستون و شيل با تداخلهايي از سنگ آهك، تشكيل شده است كه جنس هاي Glyptorthis , Murinella, Tapherorthis از اين لايه براي اولين بار از ايران گزارش مي شود و اين مجموعه فسيلي سني معادل اردويسين مياني را مشخص مي نمايد.
3- اين واحدها عمدتا شامل شيل و سنگ آهك و داراي مجموعه فسيلي زير مي باشد:
Platystrophia anomala, Thearodonta dignata, Platystrophia sp.,
Diceromyonia tersa, D. Crassa, Triplisia bpgnurdianis,
Hindella cassidea, H.crassa, Zygosapira resupinata multicostata
Z. sulcata , dalmanella, sp., Platystrophia. Cypha, Leptaena martinansis
گونه آخر براي اولين بار از ايران گزارش مي شود. مجموعه فسيلي فوق سني معادل اردويسين پسين (Ashgillian) را مشخص مي نمايد.
4- فوقاني ترين لايه هاي اين واحد عمدتا ازسنگ آهك رسي و شيل تشكيل شده است. از اين واحد 3 جنس و 2 گونه مشخص شده كه سني معادل سيلورين پيشين را نشان مي دهد كه جنس ها و گونه ها عبارتند از :
Pentamerus obiongus, Eospirifer tasmaniansis, Antirhynchonella
كه دو گونه ذكر شده براي اولين بار از ايران گزارش مي شود.
مطالعه 19 مقطع نازك تهيه شده از سنگ هاي مورد مطالعه بيانگر دو رخساره زير است:
- رخساره كربناتي كه شامل بيوميكرايت ، بيوميكرودايت و بعضا بيواسپاريت است.
- رخساره اواري كه شامل ماسه سنگ و شيل سيلستون ميباشد كه ماسه سنگ ها از نظر بافتي مچور تا ساب مچور است و از نظر نامگذاري بروش فولك Subarkose تا Sublitharenite است. بطور كلي ميكروفاسيس اين توالي نشان دهنده محيط كم عمق تا Slope مي باشد.