مطالعه و تعيين محل كاني سازي در سري آتشفشان - رسوبي كوه خشومي ساغند، يزد  Fulltext 

[ رسول اخروي ] - گروه زمين شناسي ، دانشكده علوم، دانشگاه تهران
[ فرزاد آزرم ] - سازمان زمين شناسي كشور

خلاصه مقاله:

توالي رسوبي - آتشفشاني حاوي انديس هاي معدني در كوه خشومي ساغند، يزد، به علت داشتن وجوه مشترك از نظر چينه شناسي با سري ريزو -كه در ناحيه كوشك بافق داراي كاني سازي سرب و روي است در امتداد چهارمقطل مورد مطالعه قرار گرفته است. سري مذكور درمقاطع مورد بررسي بر روي سنگهاي گنايسي قرار گرفته واز دولوميتهاي حاوي عدسي آهن در قاعده مقطع، رديفي از سنگهاي آتشفشاني حد واسط تا اسيد با ميان لايه هايي ازآهك، شيل و ماسه سنگ وسپس تناوبي ازشيل وماسه سنگ و ژپيس و توف و شيل و در قسمت بالايي ازدولوميت چرت دار تركيب يافته است.
‏در اين مطالعه براساس تلفيق الطلاعات حاصل از نمونه برداري از واحدهاي سنگي و رصوبات آبرفتي سعي شده اطلاعاتي در مورد محيط رسوبي، نحوه تمركز عناصر كمياب و فرايند هايي كه سري مورد مطالمه را تحت تأتير قرار داده است، بدست آيد. نمونه هاي برداشت شده پس از آماده سازي لازم، مورد مطالعه آناليزهاي اسپكترومتري،كانيهاي سنگين، مقاطع صيقلي، پتروگرافي واشعه ايكس قرار گرفته اند.
‏با استفاده ازاين مطالعات واحد آتشفشاني، مشتمل برگدازه و توف هاي اسيد تا متوسط همراه با ميان لايه هاي رسوبي از نظركاني شناسي مهمترين واحد تشخيص داده شد. پس از آن تيلهاي كربن دار (سياه) ازاين لحاظ با اهميت تلقي گرديد و سپس واحدهاي دولوميتي حاوي عدسي هاي آهن در رديف سوم اهيت قرار دارند.
‏با مطالمه نمودارهاي وئوشيميايي تهيه شده درامتداد ستون هاي چينه اي، تمركز نسبي عناصر در واحدهاي مختلف سنگي بدست آمده است. مقايسه عناصركمياب موجود در واحدماي كربناته با جداول مرجع بهت تفسير نوع آهكها و تفكيك دلوميتها مورد استفاده قرارگرفت. نحوه توزيع كانيهاي سنگين و عناصر در منطقه مورد مطالعه تا حدودي نحوه دگرگوني كاني سازي و متاسوماتيسم را مشخص مي نمايد. نتايج حاصل از اين مطالمه نشان ميدهد كه محيط رسوبي توالي هاي سنگي مورد مطالعه يك محيط كم انرژي مربوط به درياي پيشرفته در خشكي است كه در آن فعاليت هاي آتشفشاني موجب فزوني عناصركمياب در حوضه رسوبي شده است.