مطالعه پترولوژيكي و زمين شناسي سنگهاي آتشفشاني منطقه زنوز بانگرشي بر كاتولن زائي آنها (جنوب شهرستان زنوز - آذربايجان شرقي)

[ مروت فريد آزاد ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تبريز
[ علي عامري ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تبريز
[ منصور مجتهدي ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تبريز
[ فريد ملك قاسمي ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تبريز

خلاصه مقاله:

منطقه مورد مطالعه در حد فاصل جغرافيايي َ48 45 درجه سانتي گراد و َ52 45 درجه سانتي گراد شرقي و عرض جغرافيايي َ31 38 درجه سانتي گراد تا َ35 38 درجه سانتي گراد شمالي در جنوب شهرستان زنوز واقع است . در اين ناحيه سنگهاي آتشفشاني به صورت گنبدهاي آتشفشاني، گدازه و اذر آواري رخنمون دارند. گنبدها و گدازه ها از دو نوع سنگ تشكيل يافته اند، آندزيتها و داسيتها. اينسنگها در زير ميكروسكوپ بافت پرفيري تا هيالوپرفيري نشان مي دهند وفنوكريستهاي آنها اكثرا از پلاژيولكازهاي زونه و هورنبلندهاي با حاشيه واكنشي بوده و در داسيتها گاهي فنوكريستهاي كوارتزوبيوتيت نيز ديده مي شوند. شواهد پترولوژيكي و صحرايي نشان مي دهندكه شروع ولكانيسم منطقه در زمان ائوسن بالايي بصورت فوران انفجاري بوده كه سبب تشكيل سنگهاي آذرآواري شده، ولي در مرحله بعدي (اليگوسن) فوران آرام بواه كه گدازه ها و كگنبدهاي آتشفشاني حاصل شده است. در مرحله آخر، محلولهاي گرمابي از طريق درز و شكافهاي فراواني كه قبلا در گنبدها و گدازه ها بوجود آمده بوده اند، بالا آمده و سبب دگرساني آنها گرديده و به اين طريق معادن كائولن منطقه تشكيل شده اند. كانسنگ كائولن منطقه در نمونه دستي سفيد تا زرد كمرنگ بوده و درشت بلور بيوتيت و مسكويت و كوارتز در آنها ديده مي شوند. در زير ميكروسكوپ كاني هاي رسي، كوارتز، كلسيت، سريسيت و درشت بلورهاي بيوتيت و مسكويت مشاهده مي شود. سنگهاي آذر آواري از نوع برش آتشفشاني بوده و دگر ساني نشان نمي دهند.