مطالعه پاليتولوژيكي رسوبات دونين و معرفي سازند زاگين براي اين رسوبات در حوضه زاگرس

[ محمد قويدل سيوكي ] - مديريت اكتشاف وزارت نفت

خلاصه مقاله:

در اين مقاله براي نخستين بار سازند زاكين براي رسوبات دوره دونين در حوضه زاگرس معرف و مورد بحث قرار مي گيرد. نام اين سازند از روستائي به همين نام واقع در جنوب كره فراقون گرفته شده است. كه در فاصله 80 كيلومتري شمال بندر عباس قرار دارد. برش نمونه (Type section) اين سازند در تنگ زاكين واقع در كوه فراقون است. ضخامت سازند زاكين در برش نمونه 285/5 متر است كه بطور عمده از ماسه سنگ و شيل تشكيل شده است. قاعده اين سازند از يك متر كنگلومرا تشكيل شده و بطور هم شيب با ناپيوستگي فرسايشي روي سازند سرچاهان (سيلورين زيرين) قرار مي گيرد.
حد بالاي زاكين با ناپيوستگي فرسايشي مشخص مي شود كه بطور هم شيب زير كنگلومراي قاعده سازند فراقون (پرمين زيرين) قرا رمي گيرد. سازند زاكين با واحدهاي سنگ چينه اي دوره دونين در البرز و ايران مركزي كاملاً متفاوت است. زيرا واحدهاي سنگ چينه اي اين دوره در حوضه هاي البرز و ايران مركزي از رسوبات كربناته و تبخيري تشكيل شده اند در صورتيكه سازند زاكين شامل رسوبات تخريبي است.
از سوي ديگر واحدهاي سنگ چينه اي دوره دونين در البرز مركزي حاوي ماكرو و ميكروفسيل هاي جانوري فراوان است در حاليكه اين سازند فاقد هر گونه فسيل جانوري است. در مقام مقايسه سازند زاكين كاملاً شبه واحدهاي سنگ چينه اي دوره دونين سازندهاي تاويل، جوف و جبه در عريستان است. از آنجا كه واحدهاي سنگ چينه اي دونين مخازن هيدروكربوري مناسبي در عربستان سعودي است بنابراين واحد سنگ چينه اي زاكين در حال و آينده هدف مناسبي براي كشف هيدروكربور در حوضه زاگرس مي باشد.