مطالعه ژئوشيميايي، ژئوكرونولوژي و سنگ نگاري جزيره اسلامي  Fulltext 

[ عباس مراديان ] - استاديار گروه زمين شناسي دانشگاه شهيد باهنر كرمان

خلاصه مقاله:

استراتوولكان جزيره ي اسلامي در 70 كيلومتري جنوب غرب تبريز در ايران مركزي واقع شده است. اين استراتوولكان بين 8-6/5 ميليون سال پيش فعال بوده است. بيشتر سنگ هاي آن از نظر كاني شناسي و بافت تقريباً مشابه هستند و داراي مشخصات بارز سنگ هاي الكالي پتاسيم مي باشند. گدازه هاي جزيره اسلامي تحت اشباع از سيليس هستند و مقدار بالايي CaO و K2O و عناصر ناسازگار دارند، در حالي كه مقدار TiO2, Al2O3 و عناصر سازگار در آنها پايين است. سنگ شناسي اين سري الكالن، عبارت است از: تفريت، فنوتفريت، بازالت، تراكي آندزيت و تراكيت. نمودارهاي ژئوشيميايي عناصر اصلي و خاكي كمياب (REE) وجود هم خوني بين سنگ هاي اين استراتوولكان را نشان مي دهند. رفتار عناصر اصلي و جزيي در ارتباط با مقدار MgO و همچنين پايين بودن مقدار عدد Ni, Cr, Mg و V نشان دهنده يك تفريق بلوري در طول تكامل سنگ هاي منطقه مورد مطالعه است. گوشته اي كه سنگ هاي جزيره اسلامي از آن منشٱ گرفته اند ناهمگن و سرشار از عناصر LFSE و LREE بوده است كه اين احتمالاً مربوط به متاسوماتيسم شدن گوشته به وسيله آزاد شدن مايعات از پوسته اقيانوسي فرورانده شده مي باشد. براساس نتايج ژئوشيمي، عناصر ايزوتوپي و خاكي كمياب (REE)، توليد ماگماي قليايي غني از پتاسيم جزيره اسلامي، مي تواند در ارتباط با ذوب بخشي گوشته لرزوليتي فلوگوپيت دار باشد. در تعيين سن مطلق به روش K-Ar و تك كاني سن 8-6/5 ميليون سال براي اين جزيره تعيين شده است.