مطالعه ايزوتوپ هاي پايدار H,C,O در اسكارن ها و گرانيتوييدهاي ناحيه سنگان خواف  Fulltext 

[ سيد احمد مظاهري ] - گروه زمين شناسي دانشگاه فردوسي مشهد

خلاصه مقاله:

مطالعه ايزوتوپهاي پايدار H, C, O بر روي اسكارن ها و سنگ هاي گرانيتوييدي ناحيه سنگان نشان مي دهد كه گرانيت هاي حاشيه اي، غناي قابل توجهي از نظر 18O دارند. اين افزايش در ارتباط با تبادل ايزوتوپي بين پلوتون و سنگ هاي اطراف است. براساس محاسبات و با استفاده از ضريب تفكيك مي توان گفت كه كاني هاي اوليه اسكارن (گارنت و كاينوپيروكسن) با سيال هاي ماگمايي در تعادل ايزوتوپي بوده اند. اين تفسير را مي توان در مورد كاني هاي غير سيليكات مانند كلسيت نيز به كار برد. ميزان بالاي 18O در بعضي از گارنت هاي موجود در اسكارن، احتمالاً نتيجه تبادل ايزوتوپي با سيال هاي غني از 18O بوده است، كه احتمالاً در اثر واكنش هاي كربن دهي به وجود آمده اند. با استفاده از داده هاي ايزوتوپي اكسيژن مشخص شده است. كه ميزان Xco2 سيال هاي اسكارن ساز بين 0/08-0/03 در گارنت اسكارن ها تا 0/15-0/1 در گارنت-پيروكسن اسكارن ها تغيير مي كند. اين برآوردها، همراه با كميابي فاز CO2 سيال هاي درگير، اين فرضيه را كه در سيال هاي اسكارن ساز XH20> >XCO2 بوده است، تٱييد مي شود. كلسيت هاي موجود در اسكارن ها، در مقايسه با سنگ هاي رسوبي معمولي كربناتي، كاهش قابل توجهي، هم در ميزان 18O و هم در 13C نشان مي دهند. اين كاهش ايزوتوپي ناشي از انجام واكنش ايزوتوپي بين سيال و سنگ هاي اطراف است. تشكيل مگنتيت در نهشته هاي سنگان، براساس دماسنجي ايزوتوپ هاي زوج كلسيت-مگنتيت 430 درجه سانتيگراد پيشنهاد مي شود. داده هاي محدود ايزوتوپ هيدروژن آمفيبول هاي موجود در اسكارن هاي سنگان، تغيير تركيب سيال هاي اسكارن ساز را نسبت به زمان نشان مي دهد. آمفيبول هاي Al دار پسرونده ممكن است از سيال هايي به وجود آمده باشند كه اساساً مشخصات ايزوتوپي ماگمايي را نشان مي دهند، در صورتي كه آمفيبول هاي كم Al در مراحل تٱخيري پسروندگي، از سيال هايي كه عمدتاً مشخصات جوي دارند، حاصل شده اند.