محيط تکتونوماگمايي گرانيتوئيدهاي چهار گنبد سيرجان  Fulltext 

[ عبدالناصر فضل نيا ] - دانشجوي دکتراي پترولوژي بخش زمين شناسي دانشگاه شهيد باهنر کرمان
[ عباس مراديان ] - عضو هيئت علمي بخش زمين شناسي دانشگاه شهيد باهنر کرمان

خلاصه مقاله:

گرانيتوئيدهاي چهارگنبد سيرجان واقع در قسمت جنوب شرقي کمربند ماگمايي اروميه- دختر (نوار دهج-ساردوئيه) قرار دارند. سن احتمالي اين گرانيتوئيد اليگوسن مي ياشد. مجموعه فوق بهمراه ديگر گرانيتوئيدهاي مشابه( گرانيتوئيدهاي نطنز-کرکس-بزمان، چنار شهربابک، باتوليت کاليفورنيا، باتوليت ساحلي پرو و گرانيتوئيدهاي کرديلرياي آند مرکزي) و تقريباً هم سن در کمربند ماگمايي اروميه -دختر در يک قوس ماگمايي حاشيه قاره اي ايجاد شده اند. با ترسيم نمونه هاي سنگي گرانيتوئيدهاي چهارگنبد و گرانيتوئيدهاي مشابه و هم سن در اين کمربند در نمودارهاي تعيين محيط تتونيکي، اکثر آنها در محدوده گرانيتوئيدهاي قوس آتشفشاني ( VAG) قرار گرفتند. وجود شواهد ميکروسکوپي (پلاژيوکلازهاي اسکلتي و منطقه بندي ناپيوسته در برخي از آنها، آمفيبول هاي تحليل رفته، چشم هاي کوارتز حاشيه دار و غير)، همراه با پراکندگي در نمودارهاي تغييري Sr/(K+Ca),Ba,Sr و( ba/(k+Ca ، نشانگر اختلاط ماگمايي (نوعي دورگه اي شدگي) در توده هاي گرانيتوئيدي چهارگنبد است. همچنين افزايش و تفاوت در مقادير عناصر با پتانسيل يوني ضعيف (K,Ba,Rb,Sr وTh) نسبت به عناصر با پتانسيل يوني قوي ( Ce,Y,Ti و Nb ) به همراه تفاوت در نسبت هاي Ce/Zr,La/Zr, Rb/Zr و Nb/Zr براي تمام مقادير سنگي منطقه مورد مطالعه نشان مي دهد که آب نقش فعالي در آلودگي ماگمايي داشته و تفاوت در نسبت ها، آلودگي احتمالي مهمي (نوعي دورگه اي شدگي) را در ايجاد اين گرانيتوئيدها بيان مي کند. عملکرد گسل چهارگنبد باعث جايگزيني بصورت تزريق فشاري شده است.