مطالعه گرانيتوييدهاي نوع I در کوه سرنوسر خراسان  Fulltext 

[ سيد احمد مظاهري ] - گروه زمين شناسي، دانشکده ي علوم پايه، دانشگاه فردوسي مشهد

خلاصه مقاله:

توده ي گرانيتوييدي نوع I سرنوسر با سن احتمالي ائوسن پسين تا اليگوسن پيشين در 30 کيلومتري جنوب شرقي شهر خواب واقع شده است. گرانيت سرنوسر يک هورنبلند بيوتيت گرانيت با بافتهاي متفاوت است که عمدتاً حاوي کوارتز، اورتوکلاز( پرتيتي)، پلاژيوکلاز (An25-35) ، بيوتيت قهوه يي و هورنبلند سبز "کانيهاي اصلي"، اسفن، زيرکان، مگنتيت و آپاتيت "کانيهاي فرعي" و سرسيت، کلريت، آکتينوليت، پيريت و کالکوپيريت "کانيهاي ثانوي" و اکسيدها و هيدروکسيدهاي آهن و کائولن "کانيهاي هوازدگي" مي باشد. بر اساس سن سنجي به روش K-Ar سن کوه سرنوسر 1+38/4 ميليون سال است. گرانيت سرنوسر از نظر ترکيبي هتروژن بوده و به چهار گروه آلکالي گرانيت، سينوگرانيت، مونزوگرانيت و گرانوديوريت قابل تقسيم است. گرانيتها در قسمت شرقي توده غني از K بوده و داراي Fe و Ca کمتري مي باشد. اين سنگها همچنين از نظر Rb و Sr نسبت به ساير قسمتهاي غني شدگي نشان مي دهند در صورتي که از نظر ميزان Zr و Cu فقيرند. مطالعه ي ايزوتوپهاي پايدار 18O نشان داده است که نمونه هاي حاشيه يي گرانيت غني شدگي عمده يي در ميزان 18O نشان مي دهند (14+ تا 14/4 + در هزار ). اين افزايش 18O احتمالاً با مرحله ي ماگماتيکي تبادل ايزوتوپي اکسيژن بين پلوتون و سنگهاي ديواره قابل توجيه مي باشد.