مطالعه پي جويي ژئوشيميايي کانه زايي مس در منطقه بوانات فارس  Fulltext 

[ ساسان لياقت ] - استاد يار دانشگاه شيراز-بخش زمين شناسي
[ فريد مر ] - استاد دانشگاه شيراز-بخش زمين شناسي
[ عليرضا زراسوئدي ] - دانشجوي دکتري زمين شناسي اقتصادي دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

کانسار مس جيان در شمال شرقي شيراز در منطقه بوانات قرار گرفته است. کانه هاي مس در سنگهاي کالک شيست و ميکاشيست و کمپلکس سوريان مربوط به دونين بالايي کربنيفر بصورت افشان و پرکننده فضاهاي خالي و در درون درزه هاي لنزهاي کوارتزيتي ديده مي شود. تمرکز کانه ها (کالکوپيريت مالاکيت) در دو زون شيستوزيته شرقي-غربي به فاصله چند ده متر از يکديگر در جهت ساختار تکتونيکي منطقه قرار دارد. دماسنجي سيالات درگير در کوارتزيت حدود 200 تا 250 درجه سانتيگراد را براي دگرگوني منطقه و جايگزيني کانه ها نشان مي دهد. مطالعه عناصر نادر خاکي بر روي شيست ها، منشأ آنها را شيل هاي منطقه معرفي مي نمايد. آزمايشهاي ژئوشيميايي وجود زمينه بالاي مس در بعضي از قسمت هاي شيست ها را نشان مي دهد، اين در حالي است که شواهدي مبني بر منشأ گرفتن مس از توده هاي نفوذي مشاهده نشد. پراکندگي فراواني عناصر مس، آهن و روي در محدوده اي به وسعت 15 کيلومتر مربع نشان مي دهد که روند پي جويي خاصي در نمونه هاي سطحي نمي توان يافت. آلودگي ناشي از معدنکاري، آنوماليهاي کاذبي را در منطقه ايجاد نموده است. نمونه برداري هاي گسترده از اعماق مختلف توده معدني نشان مي دهد که توده معدني درامتداد شيستوزيته منطقه گسترش يافته است. هر چند که نظم خاصي از توده معدني مشاهده نشد و کانه زايي به صورت منقطع و مارپيچ گونه اي وجود دارد، اما حضور آن در امتداد شيستوزيته منطقه مي تواند الگوي اکتشاف تفصيلي را در اين منطقه معرفي کند. ژنز معدن مس جيان بر اساس شواهد ساختماني ناحيه اي و محلي، ميکروسکوپي ژئوشيميايي، چينه شناسي و ژئوترمومتري با مدل کانه زائي گرمابي همزمان با دگر شکلي-دگرگوني مشاهده شده در مونت عيسي استراليا مطابقت دارد.