پترگرافي، ژئوشيمي و تعيين خاستگاه تكتونيكي توده هاي ساب و لكانيك كالدراي مساحيم، شمال شرق شهر بابك  Fulltext 

[ مرتضي اسدي پدر ميبدي ] - كارشناس زمين شناسي معدن مس سرچشمه كرمان، دانشجوي كارشناسي ارشد دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شمال
[ صدرالدين اميني ] - گروه زمين شناسي، دانشكده علوم، دانشگاه تربيت مدرس
[ محسن آروين ] - گروه زمين شناسي، دانشكده علوم، دانشگاه شهيد باهنر كرمان

خلاصه مقاله:

استراتوولكان مساحيم با سن نئوژن واقع در زون ولكانيكي اروميه – دختر در 35 كيلومتري شمال شرق شهر بابك واقع شده است. كالدراي اين استراتولكان از مواد آذرآواري، دايكها ، آپوفيزهاي سنگهاي آتشفشاني، توده هاي نفوذي ساب ولكانيك با كاني زايي و فاقد كاني زايي تشكيل شده است. بافت عمده آنها پورفيري و گرانولار غير همسان دانه است. از لحاظ مينرالوژي اين سنگها بطور كلي از پلاژيوكلاز ، كوارتز، فلدسپار آلكالن، بيوتيت، هورنبلد، پيروكسن و كانيهاي اپاك به همراه كانيهاي فرعي آپاتيت، زير كن و گاها اسفن تشكيل شده است. فنوكريست هاي پلاژيوكلاز داراي بافتهاي غير تعادلي از قبيل زونينگ نوساني و بافت غربالي تحليل يافتگي مي باشند. تشكيل اين پديده ها در پلاژيوكلازها را مي توان به فرايندهايي نظير اختلاط ماگمايي، تغييرات شرايط بخار آب و كاهش فشار همراه با از دست دادن جزئي حرارت در هنگام صعود ماگما و رشد ناپايدار اوليه آنها مرتبط دانست.
هورنبلندها و بيوتيت ها تحت تاثير فرايند اپاكي شدن قرار گرفته اند. شرايط فوگاسيته اكسيژن بالا، آب هاي محبوس (فاز گرمابي)، افزايش درجه حرارت در نقطه جوش ماگما و كاهش فشار در هنگام صعود ماده مذاب و. تاثير آب هاي جوي از عوامل موثر در اپاكي شدن اين كاني ها مي باشد. كوارتز يكي از كاني هاي اصلي موجود در نمونه هاي سنگي كالدراي اين استراتوولكان است كه بدليل تغيير فشار در طي صعود ماگما و در نتيجه حالت اوتكتيك كوارتز – فدلسپار آلكالن، داراي خوردگي و حواشي خليجي شده است.
فعاليت دگرساني هيدروترمالي از نوع فيليك، پتاسيك، پروپيليتيك و رسي مي باشد و عملكرد آنها باعث ايجاد كاني زايي سولفوري انتشاري (مس و موليبدن) و رگه اي در توده هاي ساب ولكانيك و دايكهاي برشي شده است.
بر اساس مطالعات ژئوشيميايي توده هاي ساب ولكانيك جزء سري كالكوآلكان عادي تا غني از پتاسيم مي باشند و از نظر درجه غني شدگي آلومينيوم، متاآلومينيوس و از نوع I كورديلرايي هستند و در يك محيط قوس آتشفشاني در ارتباط با محيط فرورانش تشكيل شده اند.