پترولوژي و ژئوشيمي توده هاي ماگمايي جنوب بردسكن  Fulltext 

[ صدرالدين اميني ] - گروه زمين شناسي، دانشكده علوم، دانشگاه تربيت مدرس
[ محمد صفري ] - سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني منطقه شمال شرق و دانشجوي كارشناسي ارشد دانشگاه تربيت معلم تهران

خلاصه مقاله:

منطقه مورد مطالعه در فاصله 35 تا 120 كيلومتري جنوب و جنوب غربي بردسكن و بردسكن نيز در 45 كيلومتري غرب كاشمر، (استان خراسان) قرار دارد. از نظر تقسيمات زمين شناسي ايران، جزئي از ايران مركزي و بلوك طبس به حساب مي آيد. اين توده ها كه به صورت استوك هاي گرانيتي در منطقه ده زمان، رباط و چاه پاليز رخنمون يافته اند و توسط سنگهاي دگرگوني گنيستي، ميكاشيست، فيليت و كربنات هاي دگرگون شده محاط مي شوند. از نظر سني اين ماگماتيسم به پركامبرين و يا سيلورين – دونين نسبت داده مي شود. اين در حالي است كه تعيين سن ايزوتوپي در اين رابطه انجام نشده است. همچنين در برخي از اين توده ها آنكلاوهاي عدسي شكل آمفيبوليتي ديده مي شود كه ابعاد آن در مقياس صحرايي و تا چند ده متر و گاه چند صد متر قابل مشاهده است. از نظر تكتونيكي اين توده ها در زونهاي برشي حاصل از عملكرد گسلهاي مهم چون «گسل ناي بند» حادث شده اند. در مطالعاتي كه بر روي تعداد بيش از 135 نمونه مقطع ميكروسكوپي صورت پذيرفت، اين سنگها عمدتا در رده سنگهاي مونزوگرانيتي، گرانوديوريت و كوارتز مونزونيت و گرانيت قرار گرفتند. اين در حالي است كه نمونه هاي آمفي بوليتي نيز در رده سنگهاي ديوريتي، مونزونيت و گابرو و هورنبلند گابرو واقع مي شوند. بافتهاي غالب نيز در اين مطالعات شامل، گرانولار، ميكروگرانولار پروفيري، پرفيرو گرانولار، بافت ميرمكيت، بافت گرافيك، بافت پوئي كيليتيك و پرتيت و آنتي پرتيت مي باشند. همچنين بر اساس مطالعاتي كه بر روي 21 نمونه آناليز شيميايي صورت پذيرفت اين سنگها در رده سنگهاي كالكوآلكالن قرار گرتند. از نظر ژئوشيمي نمودارهاي تغييرات نير فاقد يك روند خطي مشخص بوده و از نظر درجه اشباع از آلومين در رديف سنگهاي متاآلومين قرار مي گيرند. هعمچنين اين سنگها از نظر نوع جزء سنگهاي گرانيتي تيپ I و به لحاظ جايگاه تكنوتيكي از نوع گرانيتوئيدهاي قوس آتشفشاني هستند.