مطالعه اينوسراموسهاي سازند آبدراز در مناطق شرق حوضه كپه داغ

[ محمد وحيدي نيا ] - گروه زمين شناسي، دانشكده علوم، دانشگاه فردوسي مشهد
[ محمد علي يازرلو ] - گروه زمين شناسي، دانشكده علوم، دانشگاه فردوسي مشهد
[ علي اصغرآريايي ] - گروه زمين شناسي، دانشكده علوم، دانشگاه فردوسي مشهد

خلاصه مقاله:

حوضه رسوبي كپه داغ به شكل يك حوضه درون قاره اي در شمال و شمال شرق ايارن واقع است. در اين حوضه رسوبات ممتد دريايي با ضخامتي در حدود متر 6000 از ژوراسيك تا اليگوسن بطور هم شيب بر روي هم گذاشته شده اند. ناحيه مورد مطالعه در شرق اينحوضه قرار گرفته و در اين بررسي در سه مقطع چينه شناسي ماكروفسيلهاي موردد نظر جمع آوري و سپس بدقت شناسايي شده اند. از نظر ليتولوژيكي سازند آبدراز عمدتا از مارنهاي خاكستري متمايل به آبي و شيلهاي خاكستري روشن تا سفيد با 3 تا 5 لايه از سنگ آهك چاكي به رنگ سفيد تا سفيد متمايل به زرد تشكيل شده است.
هدف اصلي اين پژوهش تعيين مرز زيرين سازند آبدراز (با سازند آي تامير) و نيز سن سازند مزبور بر اساس اينوسراموسهاي موجمد در آن بوده است. بر اين اساس و بر طبق مطالعات انجام شده تعداد 1 جنس (Inoceamus) و 4 زير جنس (Haenleinia , Mytilaides , Cremnoceramus , Inaequiceramus) و 8 گونه (Cuvierii, Lamarcki , Crassus , Inconstans, Labiatus, Cordiformis , Crippsi, Concenrticus) تشخيص داده شده است.
بر اساس فسيلهاي شناسايي شده سن سازند آبدراز در منطقه مورد مطالعه تورونين – كونياسين و قسمتي از سانتونين تعيين شده است. لازم به تذكر است كه اين سن با تعيين سنهايي كه قبلا بوسيله مولف و بر اساس فرامينيفرها (بويژه گلوبوترونكاناها) و نيز مطالعه خارپوستان اين سازند انجام شده كاملاً هماهنگي دارد.
در ضمن بر اساس مطالعه ميكروفاسييس مقاطع و با توجه به شرايط زيستي پلسي پودها و از طرفي وفور فرامينيفرهاي پلانكتونيك سازند آبدراز در يك محيط دريايي كم عمق با ژرفاي 200-100 متر بر جاي گذاشته شده است.