مطالعه زمين شناسي، ساخت، بافت و ژنر كانسار منگنز گراب (البرز مركزي، شمالشرق طالقان)  Fulltext 

[ ميرعلي اصغر مختاري ] - دانشجوي دكتري پترولوژي دانشگاه تربيت مدرس و كارشناس گروه اكتشاف سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور
[ ناصر عابديان ] - مديريت اكتشاف سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور
[ ياشاموقر خانقاه ] - كارشناس گروه اكتشاف سازمان زمينشناسي و اكتشافات معدني كشور

خلاصه مقاله:

كانسار منگنز گراب در 185 كيلومتري شمال باختري تهران و 32 كيلومتري شمال خاوري شهرك طالقان و در محدوده زون ساختاري البرز مركزي واقع شده است. در اين ناحيه سنگهاي آتشفشاني – رسوبي سازند كرج گسترش قابل توجهي داشته و به صورت نواري با روند شمال باختري – جنوب خاوري بين دو راندگي كندوان در شمال و طالقان در جنوب محدود شده اند. كانه زايي منگنز در منطقه گراب به شكل استراتيفرم و با بافت لامينه و دانه پراكنده با سنگ درونگير ليتيك توف و عدسي شكل با سنگ درونگير آهك توفي مشاهده مي شود. بافتهاي لامينه، نواري، توده اي كانه پراكنده كلوفرمي و پر كننده فضاهاي خالي از بافتهاي اصلي ماده معدني مي باشد و پاراژنز كاني شناسي در اين كانسار شامل پسيلوملان، كريپتوملان،پيرولوزيت، براونيت و هوسمانيت است.
منگنز همبستگي بالايي با عناصر V,As,Ba,Cu موجود در واحدهاي دربرگيرنده ليتك توف و اهك توفي دارد. اين موضوع مي تواند دليلي بر همزاد بود و ارتباط ژنتيكي عناصر مذكور باشد. همبستگي بالا يمنگنز با عناصر فوق الذكر در افقهاي كانه دار نيز مطابق با نظر بسياري از محققين، گوياي منشاء اگزالاتيو براي سيالات حمل كننده منگنز به محيط مي باشد. وجود فسيلهاي اكينودرم و گاستروپود در آهكهاي موجود در توالي اتشفشاني – رسوبي منطقه و نيز رنگ قرمز واحد در بر گيرنده ليتك توف ، بيانگر محيط درياي كم عمق براي تشكيل اين كانسار مي باشد.
شاهد حاصل از مطالعات ساخت و بافت، ژئومتري كانسنگ، سنگ درونگير، محيط تشكيل كانسار، ژئوشيمي و مطلاعه سيالات درگير، نشانگر اين است كه كانه زايي منگنز در مجموعه آتشفشاني – رسوبي منطقه در يك محيط ريفتي قاره اي و در اثر عاليتهاي آتشفشاني – اگزالاتيو تشكيل شده است.