مطالعات كاني سازي و ژئوشيميايي معدن روي سيبزار، ازبك كوه، طبس  Fulltext 

[ مريم وحدت پرست ] - گروه زمين شناسي دانشگاه فردوسي مشهد
[ مرتضي رزم آرا ] - گروه زمين شناسي دانشگاه فردوسي مشهد

خلاصه مقاله:

معدن سيبزار در شمال شرق عشق آباد (طبس) در رشته كوههاي ازبك كوه و در يك سنگ ميزبان دولوميتي، ضخيم لايه تا توده اي متعلق به سازند سيبزار قرار گرفته است. ليتولوژي سازند سيبزار دولوميت، دولوميت آهكي تا آهك دولوميتي و در بعضي نقاط آهكي با بافت ثانويه مي باشد. در ماورت توده معدني سيبزار، سنگهاي آتشفشاني با وسعت محدود، شامل دو مجموعه آندزيت بازالتي و بازالتي مشاهده مي شوند كه ارتباط مشهودي با كاني سازي در مناطق مذكور از خود نشان نمي دهند. بخشهايي از سازند دولوميتي و سنگهاي آتشفشاني منطقه سيبزار ، در مجاورت سطوح گسلي، دچار دگرساني هيدروترمالي شده است. اين دگرساني در سنگ ميزبان دولوميتي و سنگهاي آتشفشاني منطقه سيبزار، در مجاورت سطوح گسلي، دچار دگرساني هيدروترمالي شده است. اين دگرساني در سنگ ميزبان دولوميتي به صورت تغيير رنگ، تبلور مجدد دولوميت و ورود آهن به ساختار دولوميت مشاهده مي گردد. دگر ساني غالب در سنگهاي آتشفشاني، سوسوريتي و كائولينيتي شدن فلدسپاتها، كلريتي و اپاسيتي شدن كانيهاي فرومنيزين مي باشد. طبق مطالعات انجام شده، كاني ساززي در منطقه مورد مطالعه در طي دو مرحله صورت گرفته است. در مرحله اول، كاني سازي غير سولفيدي عمدتا با تشكيل اكسيدهاي آهن از جمله مگنتيت و اسپيكولاريت به همراه باريت، ژيپس ، آنيدريت و مقداري جزئي كوارتز بوده است. در مرحله دوم نيز كاني سازي سولفيدي شامل گالن، اسفالريت و پيريت به وقوع پيوسته است. در اثر هوزادگي سطحي، اكسيدهاي ثانويه آهن (هماتيت ، ليمونيت) و منگنز (پيرولوسيت) به همراه اسميت زونيت، همي مورفيت و سروزيت جانشين سولفيدها و اكسيدهاي اوليه شده اند. اسفالريت در منطقه مذكور به صورت جانشيني با بافت گل كلمي، خوشه اي و بلورين در سنگ ميزبان دولوميتي تشكيل گرديده و از لحاظ تركيبي از خود زونبندي نشان مي دهد . نتايج حاصل از تجزيه هاي ژئوشيميايي نمونه هاي مناطق سطحي و داخل تونل، همبستگي مثبتي را بي عناصر روي و آهن، سرب و روي، سرب و آهن، سرب و نقره در منطقه معدني سيبزار نشان داد. بر مبناي مطالعات SEM و AAS و XRF اسفالريت هاي منطقه سيبزار دو گروه اسفالرتي شامل اسفالريت هاي داراي آهن پايين و اسفالريت هاي داراي آهن بالا تشخيص داده شد كه مبين آن است كه كاني سازي سولفيدي سرب و روي يك فرايند دو مرحله اي بوده است. تشكيل باندها در اسفالريت عمدتا با تغييرات PH محيط و تا اندازه اي تغييرات درجه حرارت مي تواند مرتبط باشد.