مطالعه ساخت، بافت، خاستگاه و محيط تشكيل كانسار فلوئوريت شش رود بار (سوادكوه مازندران)

[ ميرعلي اصغر مختاري ] - دانشجوي دكتري پترولوژي دانشگاه تربيت مدرس و كارشناس گروه اكتشاف سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور
[ ناصر عابدين ] - مديريت اكتشاف سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور

خلاصه مقاله:

كانسار فلوئوريت (باريت، سرب و روي) شش رودبار يكي از مجموعه كانسارهاي چينه كران – چينه سان ترياس مياني در البرز مركزي مي باشد. در منطقه شش رودبار بخش فوقاني سازند اليكا در بر گيرنده عدسيها و تجمعات فلوئوريت، باريت و گالن بوده و واحخدهاي سنگي آـن شامل آهك، آهك دولوميتي و دولوميت غني از سيليس و در برخي موارد عدسيهاي ژيپس و طبقات تبخيري مي باشد. فلوئوريت در بخش فوقاني سازند اليكا از پايين به بالا در 4 افق (دو افق فرعي و دو افق اصلي استخراجي) واقع شده است. ژئومتري ماده معدني دركليه افقها، همخوان با لايه بندي بوده و بطور عمده به شكل لايه اي و عدسي ديده مي شود. د و افق فرعي زيرين حاوي بافتهاي دانه پراكنده، نواري و پر كننده فضاهاي خالي بوده و دو افق اصلي بالايي شامل بافتهاي دانه پراكنده ، پر كننده فضاهاي خالي، ريتمي هاي تبلور دياژنتيك، ژئود، نواري، توده اي ، بافتهاي خاص جانشيني و سيمان بين برشها مي باشد. پاراژنز كاني شناسي بطور عمده شامل فلوئوريت، باريت، كلسيت ، گالن، اسفالريت، كوارتز، پيريت، ماركاسيت، كالكوپيريت، كووليت، ترائدريت و برخي كانيهاي ثانويه نظير آزوريت، مالاكيت، سروزيت و اكسيدهاي آهن مي باشد. مطالعات بافتي و تجزيه رخساره اي گوياي آن است كه محيط رسوبي تشكيل كليه رخساره هاي بخش فوقاني سازند اليكا، محيطي كم ژرفا شامل سوپراتايدال تا ساب تايدال كم عمق و در مواردي كولابي يا تبخيري بوده است. همچنين مي توان محيط تشكيل كليه رخساره ها را به دو دسته كلي محيط كم و بيش آرام (بدون فعاليت ولكانيكي و تكتونيكي) و محيط فعال (همراه با فعاليتهاي ولكانيكي و تكتونيكي نسبتا گسترده داخل حوضه اي همزمان با رسوبگذاري) تقسيم نمود. مهمترين عامل كنترل تشكيل و تمركز فلوئوريت را مي توان تراوش و اگزالاسيون يونهاي فلوئور به حساب آورد.