بررسي شيل ارغواني سازند پابده جنوب شرق شيراز براي ساخت آجر  Fulltext 

[ فريد مر ] - بخش علوم زمين دانشگاه شيراز
[ سميه مرادي ] - بخش علوم زمين دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

فرآيند كنوني توليد آجر در استان فارس كه مبتني بر تامين مواد اوليه از خاكهاي آبرفتي و كشاورزي است، باعث تخريب محيط زيست و تحديد منابع كشاورزي شده است . بمنظور تامين منابع جديد، بخش شيل ارغواني سازند پابده در جنوب شرق شيراز مورد مطالعه قرار گرفت . . بر اساس مطالعات زمين شيميايي ، SiO 2 ، Al 2 O 3 ،MgO ، Fe 2 O 3و CaOبه ترتيب فراوانترين سازاهاي اين خاك است . نتايج آنا ليز XRD نشان مي دهد كانيهاي اصلي اين خاك، مونت موريلونيت ،كوارتز، كلسيت، آلبيت و دولوميت است . مقايسه نتايج بدست آمده ازآناليز شيميايي و XRD با تركيب استاندارد و مناسب خاك آجرپزي نشان مي دهد كه اين خاك براي ساخت آجر مناسب است . ميزان پايين اكسيد كلسيم نسبت ب ه اكسيد آهن ، باعث توليد آجر به رنگ قرمز قهوه اي شده و فقدان كاني هاي سولفيدي مانع از ايجاد هرگونه شوره زدگي مي شود . بررسي حدود آتبرگ و ميزان بالاي كاني هاي رسي نشان مي دهد كه اين خاك پلاستيسيته لازم جهت شكل گيري و حفظ شكل ايجاد شده را دارا است . ارزيابي آجر توليدي از نظر خواص فيزيكي و مكانيكي براساس استاندارد ASTM ، نشان مي دهد كه اين آجر داراي مقاومت فشاري بالا، جذب آب و ضريب اشباع پايين و در نتيجه از استحكام و پايداري بالايي يرخوردار است . پايداري بالاي آجر كه ناشي از حضور ميزان بالاي كاني هاي رسي و كوارتز در خاك اوليه است، امكان استفاده از آن در مناطق با درجه هوازدگي بالا را فراهم مي كند . نتايج اين بررسي نشان مي دهد كه بخش شيل ارغواني سازند پابده، خاكي ايده ال جهت ساخت آجر است . با توجه به رخنمون اين بخش در نواحي جنوبي استان فارس و بمنظور جلوگيري از تخريب مح يط زيست ، جايگزيني اين منبع جديد سازندي به جاي منابع آبرفتي توصيه مي شود .