رده بندي كاني شناسي و ژئوشيميايي سنگ هاي دگرساني منطقه ي طارم  Fulltext 

[ حميدرضا پيروان ] - استاديار پژوهشكده حفاظت خاك و آبخيزداري
[ صدرالدين اميني ] - دانشياردانشگاه تربيت معلم

خلاصه مقاله:

منطقه مورد مطالعه در شمال زنجان و در محدوده اي به مختصات ' 48º 20 تا ' 49º 30 طول شرقي و ' 0036 ºتا 37 º 30' عرض شما لي واقع شده و گستره اي به وسعت 20000 كيلومتر مربع را در بر مي گيرد . دراين منطقه زون هاي دگرساني : يوزباشي چاي، زاجكان عليا و سفلي، نيكوئيه، تاكند، نهران، سيردان و زاجكندي رخنمون وسيع دارند . سنگ هاي ولكانيك و آذر آواري ائوسن - اليگوسن توسط توده هاي نفوذي ك م عمق با تركيب عمومي كوارتز سينيت و كوارتز مونزونيت قطع شده است . وضع نسبتاً منظمي از آلتراسيون از قاعده به سمت بالا شامل يكان پروپيليتي، . يكان آرژيلي بصورت پهنه هاي سفيد رنگ فرسايش پذير ، يكان آلونيتي به طور عمده همراه با كوارتز، به صورت نوارگون ستيغ مانند و خشن و در بالاترين افق، يكان سخت سيليسي به شكل كلاهك مقاوم و خشن رخنمون دارد . اثر عوامل ساختاري وعملكرد فرآيند فرسايش سبب شده كه در بعضي مناطق، اين كلاهك ديده نشود . سنگ مادر آلتراسيون طارم، توف هاي آندزيتي ، آندزيت بازالتي و توف هاي ريوداسيتي است، در ح الي كه در ناحيه تاكستان از نوع گدازه و توف هاي ريوليتي مي باشد . جهت رده بندي زون هاي آلتراسيون هيدروترمال گستره طرح 50 نمونه از سنگ هاي سالم و دگرسان شده مناطق ياد شده تهيه و اكسيد اصلي به آزمايشگاه ارسال گرديد . رده بندي دگرساني هاي 12 و شيمي مرطوب XRD جهت آناليز
گرمابي با معيارهاي كاني شناسي ( مطالعات پتروگرافي دقيق و ديفراكسيون پرتو ايكس ) 6 نوع دگرساني پروپيليتي، سريسيتي، آرژيلي، آرژيلي پيشرفته، آلونيتي و سيليسي تشخيص داده شد . با توجه به رفتار شيميايي ، AKF متفاوت عناصر اصلي در طي دگرساني هاي مختلف ، واحدهاي مختلف دگرساني در دياگرام مثلثي دياگرام Q-P ، و دياگرام Na-K ، 5 نوع دگرساني پروپيليتي، سريسيتي، آرژيلي، آرژيلي پيشرفته ( و آلونيتي ) و سيليسي و دو فرآيند متمايز متاسوماتيزم پتاسيمي و سديمي نيز شناسايي و تفكيك شدند ، كه نتايج آن با بررسي هاي كاني شناسي از مطابقت خوبي برخوردار است . فقدان كاني هاي دياسپور و بوهميت، همراهي با سنگ هاي آذرآواري و ولكانيكي، فقدان سنگ هاي رسوبي، حضور رگه هاي هيدروترمال و لكه هاي باقي مانده سنگ مادر، همجواري با توده هاي نفوذي و بسياري شواهد ديگر نشان مي دهد كه منشاء آلتراسيون هاي منطقه از نوع هيدروترمال است . بررسي هاي صحرايي و كاني شناسي و ژئوشيميايي تيپ آلتراسيون هاي منطقه را از نوع اپي ترمال و اسيد سولفات دانسته است .

رده بندي، كاني شناسي، ژئوشيمي، دگرساني، طارم