بررسي زمين شيمي وكاني شناسي خاك آجرپزي وآجرتوليدي، دشت كوارومرودشت ، استان فارس  Fulltext 

[ فريد مر ] - بخش علوم زمين دانشگاه شيراز
[ سميه مرادي ] - بخش علوم زمين دانشگاه شيراز

خلاصه مقاله:

دشت كوار در 40 كيلومتري جنوب شرق شيراز و مرودشت در 45 كيلومتري شمال شرق شيراز، با داشتن خاك SiO 2 رس آبرفتي ، از منابع مهم تامين خاك آجرپزي استان فارس هستند . بر اساس مطالعات زمين شيميا يي ، ، CaO ، Al 2 O 3 ، Fe 2 O 3 و MgO فراوانترين سازاهاي اين خاك ها و آجر توليدي آنها است . نتايج آناليز XRD نشان مي دهد كانيهاي اصلي اين خاك ها كوارتز، كلسيت، دولوميت، مونت موريلونيت، كلريت، اورتوكلاز، آلبيت و مسكوويت است . كاني هاي موجود در آجرهاي توليدي اوژيت و ولاستونيت مي باشد . مقايسه نتايج بدست آمده از آناليز شيميايي و تركيب شيميايي استاندارد و مناسب خاك آجرپزي نشان ميدهد كه اين خاك ها براي ساخت آجرمناسب نيستند . بررسي تركيب كاني شناختي بدست آمده از آناليز XRD و كاني هاي پيش بيني شده توسط سيستمهاي سه تايي SiO 2 - Al 2 O 3 - و SiO 2 - Al 2 O 3 - MgO، SiO 2 - Al 2 O 3 - CaO K 2 O نيزمويد اين مطلب است . مقدار پايين كاني هاي رسي و كوارتز باعث كاهش مقاومت و شكل پذيري آجر مي شود . حضور نسبتا بالاي كلسيت در اين خاك ها باعث تشكيل اوژيت و ولاستونيت شده و مانع از تشكيل ساير كاني ها نظير آنور تيت ،فلدسپار و انستاتيت مي شود . بر خلاف تصور رايج و سابقه طولاني استفاده از اين خاك ها در ساخت آجر در منطقه ، استفاده از خاك هاي مناسب سازندي به جاي اين خاكها توصيه مي شود .