بررسي اكتشافي پتانسيل هاي نسوز و بوكسيت درزي ولي _ داش آغل شرق بوكان ( آذربايجان غربي )

[ يوسف رحيم سوري ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تربيت معلم تهران، گروه زمين شناسي دانشگاه اروميه
[ صمد عليپور ] - گروه زمين شناسي دانشگاه اروميه
[ عبدالمجيد يعقوب پور ] - گروه زمين شناسي دانشگاه تربيت معلم تهران
[ عبدالفتاح حسامي ] - سازمان صنايع و معادن استان كردستان

خلاصه مقاله:

در بخش هايي از شرق تا شمال شرقي شهرستان بوكان در استان آذربايجان غربي ( حدفاصل روستاهاي درزي ولي ، داش آغل ، كاني شيته ، جوانمرد و سرچاوه ) پتانسيلهايي با ذخاير نسبتاً بالا از بوكسيت وجود دارند كه تنها در ح د فاصل روستاهاي درزي ولي – داش آغل همراه با ذخاير اقتصادي از نسوز كائولينيتي ( بانام تجاري خاك نسوز ) هستند . بوكسيت هاي اين مناطق از نوع دياسپوري ، دياسپوري - بوهميتي و بوهميتي تشخيص داده شده اند . آزمايشات صنعتي كيفيت كانسنگ را از لحاظ تجاري در جهت مصرف در صنايع متالورژي ، شيميايي ، نسوز و تهيه ساينده پايين ارزيابي نموده است ولي با توجه به كاني شناسي و تركيب شيميايي ، بوكسيت هاي اين مناطق مي توانند در صورت احداث واحدهاي توليد سيمان در منطقه به عنوان مواد اوليه مصرف شوند . نسوز كائولينيتي درزي ولي _ داش آغل از حاظ ميزان ذخيره و كيفيت از پتانسيل نسبتا مناسبي برخوردار است . مطالعات سنگ نگاري ماده معدني را يك سنگ رسي كائولينيتي ريز بلور معرفي كرده است . آزمايشات X.R.D نيز وجود كانيهاي اصلي كائولينيت ، پيروفيليت ، دياسپور و بوهميت و كانيهاي فرعي آناتاز رو تيل ، ميكا ، كوارتز و كروندوم را مشخص نموده است . ماده معدني كه به شكل عدسي و لايه اي ديده ميشود داراي رنگهاي متغيري از سبز ، خاكستري و زرد بوده كه مي تواند معرف محيط تشكيل و تغيير شرايط احيايي به اكسيدان باشد . بوكسيت هاي اين مناطق كه در همبري با ماده معد ني نسوز و در كمر پايين آن واقع شده اند عموماً داراي بافت هاي االيتي ، پيزوليتي و پليتومورفيك بوده كه ميتواند بيانگر تشكيل بوكسيت و به تبع آن كائولينيت بصورت برجا باشد . به نظر ميرسد سنگ منشاً ) ) Source بوكسيت اين مناطق سنگهاي آتشفشاني با تركيب بازالت و اول يوين بازالت باشند كه توسط عوامل و نيروهاي زمين ساختگي دچار بالا آمدگي شده و طي مراحل مربوطه و در محيط مناسب ( به دنبال هوازدگي هاي شيميايي و فرايند بوكسيتي شدن ) بوجود آمده اند . با توجه به مشاهدات صحرايي ، ريخت شناسي ذخيره معدني و الگوي غني شدگي Al و Ti ، پتانسيل نسوز كائولينيتي _ بوكسيتي درزي ولي _ داش آغل بوكان بيشترين تشابه را با ذخاير بوكسيت چينه سان مديترانه نشان مي دهد