اثر برخي مواد شيميايي (سورفكتانتها) مورد استفاده در فرآيند الكترووينينگ مس جهت كاهش بخارات اسيدي و افزايش ايمني سلامت كاركنان درمعرض بخار  Fulltext 

[ معصومه ترابي ] - امور تحقيق و توسعه - مجتمع مس سرچشمه
[ امير صرافي ] - استاديار بخش مهندسي شيمي دانشگاه شهيد باهنر كرمان

خلاصه مقاله:

در فرآيندهاي استخراج الكتريكي (مس وروي) بخارات سمي اسيدي توليد مي شود كه ناشي از آزادسازي گاز اكسيژن بر روي آند است. اين بخارات علاوه بر تاثير بر سلامت كارگران و محيط زيست، بر روي تجهيزات موجود در سالن نيز اثر سوء دارند. مقدار بخارات اسيدي به شكل قابل توجهي به روشهاي فيزيكي و شيميايي مي تواند كاهش پيدا كند. به روش فيزيكي مثل بكارگيري سيستم تهويه، استفاده از گلوله هاي پلي اتيلني بر روي الكتروليت و يا به روش شيميايي مثل استفاده از سورفكتانتهاي شيميايي كه هم باعث كاهش كشش سطح الكتروليت مي شود و هم حبابهاي اكسيژن را در سطح الكتروليت كوچك ميسازند. در اين تقحيق اثر دو ماده شيميايي بر كنترل انتشار بخارات اسيدي در فرآيند الكترووينينگ مس بررسي شده است. همچنين تاثير اين مواد بر فرآيند استخراج با حلال نيز بررسي گرديده است. در آزمايشات استخراج با حلال تاثير اين مواد بر كشش سطحي الكتروليت، ميزان مس گيري زمان جدايش و ماندگي فازي آلي در آبي بررسي گرديد. نتايج آزمايشات استخراج با حلال نشان دادكه مواد شيميايي باعث كاهش كشش سطحي الكتروليت مي شود، بنابراين زمان جدايش را افزايش ميدهد. همچنين نتايج نشان داد كه اين مواد تاثيري بر ميزان مس گيري نداشته و ماندگي فازي آلي در آبي را كاهش مي دهد. آزمايشات الكترووينينگ در مقياس آزمايشگاهي به صورت پيوسته با دو نوع الكتروليت (ساختگي و صنعتي در فرآيند ليچينگ) در دما و دانسيته جريان مشخص انجام گرديده است. در حين انجام آزمايشات مقدار بخارات اسيدي مطابق استاندارد ASTM D4856 [4] اندازه گيري شده است. نتايج آزمايشات پيوسته الكتروونينگ نشان داد كه افزودن اين مواد شميايي به الكتروليت باعث كاهش بخارات اسيدي در فرآيند مي شود بطوريكه با افزايش ppm10 از اين مقدار بخارات اسيدي به صفر مي رسد.

بخارات اسيدي ، الكترووينينگ ، مس