خطر زمين لغزه در محدوده محور و مخزن سد در حال مطالعه بانه  Fulltext 

[ مهدي زارع ] - كارشناس زمين شناسي مهندسي، بخش شناسايي مناطق زلزله زده، موسسه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله

خلاصه مقاله:

اهميت بررسي ساختگاه سازه هاي مهندسي و بويژه محل محور و مخزن سدها از ديدگاه خطر زمين لغزش به حدي است كه اكنون اين مسائل در گروههاي مهندسين مشاور بزرگ، در جهان با دقت و در برنامه مطالعات اصلي در نظر گرفته مي شود. اهميت اين مساله را مي توا به اين ترتيب دريافت كه يكي از سخنرانيهاي اصلي درجلسه عمومي ششمين سمپوزيوم جهاني زمين لغزه كه دركشور نيوزلند (در سال 1992) برگزار گرديد، به همين موضوع (مساله زمين لغزش در محدوده سدها) اختصاص يافته بود. متاسفانه مساله ياد شده دركشور ما به صورت يك برنامه ويژه در مطالعات عاد مهندسين مشاور، براي ساختگاه سدها مورد توجه نمي باشد. به اين ترتيب مشاهده مي گردد كه عدم توجه به مساله يافتن و وجود زمين لغزه هاي قديمي و يا احتمالي آينده ، ايجاد سد در محلهاي انتخابي وقوع آنها در آينده، موجب خسارتهاي مالي و جاني مي شود. به نحوي كه در صورت وجود برخوردي حت يواقع بينانه با اين مساله، پس از اثبات وجود زمين لغزه در محل انتخاب شده، مطالعات بايد مجددا تكرار گردد، و يا اينكه در صورت عدم توجه به طور كلي به اين موضوع (كه اكثرا اينگونه است) سد در محلي خطرناك ايجاد خواهد شد، كه علاوه بر هزينه هاي سنگين بعدي براي نگهداري سد، در صورت ايجاد حركت جديد در دامنه لغزنده، خطرهاي جاني نيز منطقه پايين دست سد را تهديد خواهد نمود. نظري انچه كه در مورد سد معروف و ايونت ايتاليا در دهه 1960 روي داد و موحب كشته شدن چند هزار انسان گرديد.
در اين مقاله يكي از موارد انتخاب نادرست محل ساختگاه سد بر روي پنجه يك زمين لغزه فعال كه حركتي آرام از نوع خزش (Creep) دارد معرفي مي شود.