نظري به زمين لغزشهاي ايران، علل وقوع و نحوه پراكندگي آنها  Fulltext 

[ حميد پدرام ] - دفتر فني، شركت متروي تهران

خلاصه مقاله:

زمين لغزه ها در ايران هميشه مشكل افرين بوده بوده و ساليانه خسارات سنگين به تاسيسات، سازه ها( خصوصا سازه هاي خطي) و اهالي شهرها و روستاها وارد مي سازند. در پاره اي از موارد حركت توده خاك و سنگ باعث تلفات و خسارات جاني نيز مي شود.
آمار دقيقي از ميزان خسارات جاني و مالي تهيه نشده است اما بازديد از بعضي ويرانيهاي بوجود آمده همچنين آمار ارائه شده از طريق خبرنامه ها و روزنامه ها نشان مي دهدكه حداقل ساليانه چند ميليارد تومان خسارات وارد و به اقتصاد مملكت نيز صدمه زده است . آيا مي توان از اينهمه خسارات جلوگيري نمود و يا آنها را كاهش داده و به حداقل رسانيد؟
سازه هاي خطي بعلت طولاني بودن و عبور از مناطق مختلف توپوگرافي و ليتولوژيك بيشترين مشكلات و درگيري با لغزشها را دارند.
سازه هاي متمركز عموما بعلت قرار گرفتن بر روي نواحي مسطح كمتر درگير لغزش مي شوند. اما باز اين خطر وجود دارد.
از طرف ديگر مطالعات وبررسيهايي كه بر روي مسيرهاي طولاني سازه هاي خطي انجام مي شود بمراتب كمتر از انجام آزمايشات وبررسيها بر روي خاستگاه سازه هاي متمركز است و اين بيشتر بدلايل اقتصادي وسختي كار است.
پس در برخورد با مسائل زمين لغزه در مسير سازه هاي خطي چه بايد كرد؟
بنظر نويسنده شناسايي زمينه هاي مستعد لغزش با روشهاي بررسيهاي صحرايي ساده و ارزان قيمت تاحد زيادي امكان پذير است و چون اين روشها بطور تجربي كارايي خود را با ثبات رسانيده اند پس مي توان آنها را تعميم داد.
انجام بررسيهاي صحرايي وصرف هزينه هاي ناچيز در مقابل خسارات سنگين ناشي از لغزشها موضوعي است كه در سطح سازمانهاي دولتي (كارفرماها) بايد تصميم گيري شود. تا زمانيكه تصميمي بمنظور مطالعه سيستماتيك لغزشها و زمينه هاي مستعد لغزش اتخاذ نشود اين مشكل همچنان يك مشكل باقي خواهد ماند و همه ساله بايد شاهد خسارات سنگين باشيم.