آناليز خطر ناپايداري دامنه ناشي از زمين لرزه روي خطوط لوله انتقال گاز منطقه چهارمحال و بختياري  Fulltext 

[ امين عباسي ] - كارشناس ارشد ژئوفيزيك (دانشگاه تهران)

خلاصه مقاله:

آسيب پذيري شريانهاي حياتي در اثر پديده هاي طبيعي با توجه به پراكندگي وسيع آنها در شرايط محيطي متنوع در سطح نسبتا بالايي قرار دارد.
نتايج برخي تحقيقات نشان داده است كه پس از گسلش ، زمين لغزشها رتبه دوم و يا سوم را در بين عوامل تهديد كننده خطوط لوله مدفون دارا ميباشد.
بر خلاف حالت روانگرايي، لغزشهاي اغلب در شرايط استاتيكي رخ مي دهند و عملكرد زمين لرزه چاشني اضافي است . به همين دليل بررسي نقش زمين لرزه به عنوان عامل اصلي لغزش مشكل ميباشد.
از ميان سه روش عمده اي كه براي آناليز خطر ناپايداري دامنه ناشي از زمين لغزه توسعه داده شده اند، (كورليشن آماري، شبه استاتيك و نيومارك) ، روش نيومارك نتايج معقول تري بدست مي دهد.
بدليل نبود داده هاي كافي و بررسيهاي محلي كم روي لغزشهاي رخ داده، كاربرد روش كورليشن آماري امكان پذير نموده و نتايج آناليز نيومارك متاسفالنه تا زمان تهيه اين مقاله آماده نشده است.
با بازديد صحرايي نقاط با پتانسيل لغزش روي حدود 210 كيلومتر خطوط لوله انتقال گاز مدفون منطقه با قطرهاي متفاوت (6تا 56) شناسايي ، پارامترهاي قابل اندازه گيري روي زمين برداشت و با داده هاي آزمايشگاهي در مورد خواص مكانيكي دامنه ها تلفيق گرديد تا با استفاده از برنامه كامپيوتري شتاب بحراني با حداقل ضريب اطمينان پايداري بدست آمد.
خطوط لوله انتقال گاز منطقه با استفاده از تئوري شبكه (طالب آقا ، 1977) مدل گرديد. سپس با استفاده از مدل لرزع خيزي يكنواخت با جهت عمومي شناخته شده گسلها (دركيورقيان و انگ، 1977) و به روش فاصله تاثير زمين لرزه بر عنصر سازه با تصميم ايده ساختگاه نقطه اي به ساختگاه گستره (مقتدري زاده و همكاران، 1981) و به كمك مدل جابجايي عرضي پايدار زمين (اوروك و نوردبرگ ، 1992) ، احتمال رخداد شكست سيستم انتقال گاز منطقه در اثر لغزش (ناشي از زمين لرزه) برآورد گرديد.
نتايج اين بررسي نشان داده است كه رخداد شتاب g0/2 تا g 0/25 براي پايداري دامنه هاي در برگيرنده خطو لوله انتقال گاز منطقه (شريان حياتي) تهديد كننده است.