[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

نقش پيش‌آگاهي‌هاي هواشناسي در امنيت غذايي و كاهش ضايعات توليدات كشاورزي  Fulltext 

[ عبدالرضا مهدويان ] - پژوهشكده اقليم‌شناسي، سازمان هواشناسي كشور، مشهد
[ سهيلا جوانمرد ] - پژوهشگاه هواشناسي و علوم جو، سازمان هواشناسي كشور، تهران، -پژوهشكده اميركبير جهان، مشهد

خلاصه مقاله:

انفجار جمعيت در سالهاي آتي خطر بالقوه‌اي است كه امنيت غذايي بشر را به شدت تهديد مي‌كند. حتي اگر از جنبه‌هاي زيست‌محيطي و نيز محدوديت‌هاي ناشي از آلودگي محيط زيست كه تمام ابعاد فعاليت بشري و بالطبع كشاورزي دنيا را تحت تأثير خود قرار داده است صرف‌نظر كنيم باز هم محدوديت منابع آب و خاك ايجاب مي‌كند كه از هم‌ اكنون به فكر آينده باشيم آينده‌اي كه با توجه به رشد فزاينده جمعيت در اكثر كشورها از دورنماي چندان روشني برخوردار نيست. امروزه گرچه ما با استفاده از علم بيوتكنولوژي پيشرفت شگرفي در اصلاح گونه‌هاي زراعي در جهت افزايش سطح زير كشت و افزايش توليد گامهاي موثري را برداشته‌ايم و به راحتي مي‌توانيم از يك مساحت كه در گذشته مقدار معيني از يك محصول برداشت مي‌كرديم با روشهاي به‌نژادي و به‌زراعي تا سه برابر از آن محصول را برداشت نماييم، اما كوشش ما در چند دهه اخير بيشتر روي سه مورد عوامل مؤثر در توليدات زراعي انجام گرفته و از اقليم و آب و هوا به عنوان عامل چهارم به دليل عدم امكان تغيير آن در مقياس وسيع غافل مانده‌ايم. اين فاكتور كه در كنار سه عامل مؤثر در توليد يك محصول (نژاد، آب و خاك) نقش مهم و مؤثري را ايفاد مي‌نمايد. همانند ساير عوامل متأسفانه كمتر مورد عنايت پژوهشگران و متوليان امر كشاورزي قرار گرفته است.
در اين خصوص نمي‌توانيم نقش مديريت ريسك را در كشاورزي پايدار ناديده فرض كنيم و چنانچه يكي از ابزار مهم مديريت ريسك را پيش‌آگاهي و آمادگي از قبل تلقي نمائيم.
درخواهيم يافت كه چگونه پيش‌بيني‌هاي هواشناسي كشاورزي صرف‌نظر از تقسيم‌بندي‌هاي آن حسب زمان و مكان مي‌تواند در تمام شاخه‌ها و ابعاد كشاورزي و تمام مسائلي كه به نحوي بر روي كشاورزي و توليد محصول و همچنين كاهش خسارات ناشي از عوامل نامطلوب محيطي بر روي توليدات زراعي صورت مي‌گيرد، مطرح شود. پيش‌آگاهي‌هاي خشكسالي، سيل، تگرگ، سرمابري و يخبندان، شيوع آفات و امراض و ديگر شرايط جوي نامتعارف از جمله اين موارد مي‌باشند. بطور مثال يك پيش‌آگاهي درست از خشكسالي يك منطقه ضمن آنكه مانع اتلاف نهاده‌هاي كشاورزي از قبيل كود، سم، بذر و نيروي كار در يك زراعت ديم كه به نزولات جوي وابستگي تام دارد مي‌شود. امكان اين را فراهم مي‌آورد كه از قبل تمهيدات لازم جهت گذر از بحران انديشيده شود.