[ گزارش اشكال در مقاله | بازگشت | جستجو | ليست كنفرانس‌ها ]

بيوتكنولوژي كشاورزي راهي استراتژيك براي صرفه جوئي در نهاده هاي كشاورزي  Fulltext 

[ فرهاد شيراني بيدآبادي ] - مؤسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي، گروه پژوهشي توسعه
[ فيض الله پاكدل ] - مؤسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي، گروه پژوهشي توسعه

خلاصه مقاله:

بيوتكنولوژي به عنوان تكنيكهايي كه در آن از ارگانيسمهاي زنده براي ساخت يا ايجاد تغييرات در يك فرآورده استفاده مي شود تعريف شده است، همچنين مي توان مفاهيمي مانند افزايش محصول گياهان و جانوران يا توليد ميكروارگانيسمهايي براي كاربردهاي ويژه را نيز به آن افزود. البته در اين مقاله مفهوم مورد نظر تكنولوژي تغيير نقشه ژنتيكي است كه تحت عنوان مهندسي ژنتيك در كشور ما و ساير نقاط جهان شناخته شده است مي باشد.
بيوتكنولوژي از ظرفيت بالايي براي سودرساني و اثرگذاري بر بخش كشاورزي، جنگل و پرورش آبزيان برخوردار است. تكنيهاي مدرن بيوتكنولوژي دانشمندان را قادر مي سازد كه ژنهاي جدا شده از ارگانيسمهاي زنده را به ارگانيسمهاي هدف منتقل سازند و در نتيجه سرعت و دقت بيشتري را نسبت به روشهاي سنتي اصلاح بذر و نهال در اختيار بشريت قرار دهند. در مقايسه با بيوتكنولوژيهاي سنتي اصلاح بذر، بيوتكنولوژي موجب افزايش پايدار بهره وري و فرآوري بهينه براي تقويت بهره برداري و تنوع محصول مي گردد. بيوتكنولوژي امكان تكيه كمتر كشاورزان بر مواد شيميايي را فراهم نموده و همچنين مي تواند موجب حفظ منابع ژنتيكي و مديريت بهينه منابع طبيعي شود.
بيوتكنولوژي همچنين باعث بروز چالشهاي ويژه اي مي شود. البته بروز اين چالشها عمدتاً‌ مربوط به زمان، مكان و چگونگي كاربرد تكنولوژي مي شود. البته به كارگيري سريع بيوتكنولوژي و سرمايه گذاري در تحقيقات توسط بخش خصوصي در كشورهاي صنعتي بيان گر اين مطلب است كه در آينده راه قابليت رقابت و مزيت نسبي كالاهاي كشاورزي در بازارهاي بين المللي از طريق بيوتكنولوژي ميگذرد. بنابراين بيوتكنولوژي با ظرفيت هاي بالايي كه در اختيار كشورهاي توسعه يافته قرار مي دهد نقش عمده اي در توسعه كشاورزي ايفا نموده و نبايد اجازه داد كه توسعه و توليد ابزارهاي مربوط به بيوتكنولوژي باعث ايجاد شكاف بيشتر بين كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه شود.
روبرو شدن با چالشهاي پيش روي بخش كشاورزي در ايران مستلزم استفاده از تكنولوژيهاي موجود مي باشد. پيشرفتها در بيوتكنولوژي فرصتهاي تازه اي براي حل و فصل مسائل مربوط به توليد غذا و امنيت غذايي و رقابت در بازارهاي بين المللي و صرفه جويي در منابع ملي و طبيعي در اختيار ايران قرار مي دهد. در حال حاضر بحثهاي زيادي در اطراف بيوتكنولوژي در زمينه هايي مانند مسائل اخلاقي، حفاظت از محيط زيست، سلامت غذايي و حفاظت از حقوق مالكيت معنوي در حال انجام است اين مسائل نياز به بحث و بررسي در تمام سطوح جامعه دارند. جامعه علاقمند به دانستن اين مطلب است كه چرا در حاليكه روشهاي سنتي اصلاح بذر براي دهه هاي متمادي قادر به تأمين غذاي كافي بوده اند بايستي از روشهاي مهندسي ژنتيك براي اصلاح بذر استفاده نمود. مردم همچنين علاقمند به دانستن اين مطلبند كه چه كساني از بيوتكنولوژي سود مي برند و در صورت بكارگيري مهندسي ژنتيك چه ريسكهايي وجود خواهد داشت و چه سازماني مسئوليت مشكلاتي كه در اين زمينه بروز خواهد نمود به عهده خواهد گرفت (2002 Khan and Shirani ).