برنامه كاهش اثرات و ساختار مديريت بحران زمين لرزه در مراكز بهداشتي - درماني  Fulltext 

[ فريبرز ناطقي الهي ] - دكتراي سازه وزلزله، استاد و رئيس پژوهشكده مهندسي سازه، پژوهشگاه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله
[ ياسمين استوار ايزدخواه ] - دانشجوي دكتراي مديريت بحران دانشگاه گرانفيلد انگلستان

خلاصه مقاله:

با توجه به قرار گرفتن كشور ايران در منطقه لرزه خيز دنيا و عدم امكان پيش بيني زمان وقوع زمين لرزه، لزوم ارائه طرح جامع مديريت بحران براي كاهش خطرات و ضايعات ناشي از بروز آن امري بسيار مهممي باشد. برنامه ريزي در راستاي مقابله با بحران ناشي از زلزله و آگاهي عمومي مردم و مسئولين منجر به كاهش ضايعات جاني و مالي خواهد گرديد. لرزش زمين معمولا چند ثانيه به طول مي انجامد، ولي عواقب و ضايعات ناشي از آن سالها ادامه مي يابد. اقدامات بلندمدت براي پيشگيري از اثرات نامطلوب بحران در برگيرنده كليه اقداماتي است كه به منظور كاهش اثرات بحران و يا جهت جلوگيري از تشديد اثرات مخرب ناشي از وقوع بحرانهاي مختلف در جوامع صورت ميگيرد. زلزله از جمله سوانحي است كه مي تواند منجر به بروز بحران شود، مديريت بحران به معناي ايجاد تمهيداتي براي مقابله با بحران مي باشد كه منجر به كاهش اثرات بحران و ساماندهي بهينه وظايق و منابع در زمان بحران مي گردد. كاهش اثرات بحران نيز به كليه اقداماتي اطلاق مي گردد كه به منظور كاهش بحرانهاي طبيعي و يا ساخت دست بشر انجام مي گيرد تا اثرات اين گونه بحرانها بر روي انسانها و جوامع كاهش يابد.
مراكز بهداشتي – درماني بويژه بيمارستانها از جمله اماكن مهمي هستند كه هنگام وقوع سوانح طبيعي همچون زمين لرزه در معرض خطرات و آسيب هاي جدي با ميزان مجروحين و تلفات بسيار قرار مي گيرد. در بررسي بعمل آمده از 110 بيمارستان در گستره شهر تهران مشاهده گرديد كه بيشتر بيمارستها از نوع آجري يا فولادي با مصالح زير بنايي و آسيب پذير در برابر زمين لرزه مي باشند.
مراكز بهداشتي – درماني به هنگام بروز سوانح طبيعي بويژه زمين لرزه از اهميت شايان توجهي برخوردار است. در اين مقاله، پس از ارائه نتيجه تحقيق حاصله در خصوص نوع ساختار، مشكلات سازه اي و غير سازه اي، 110 بيمارستان در گستره شهر تهران، به اهميت رعايت موازين ايمني در برابر زمين لرزه براي مراكز بهداشتي – درماني، معيارها لازم براي عملكرد مناسب آنها و معيارها مهندسي مورد نياز براي طراحي و عملكرد مقاوم اين مراكز در برابر زمين لرزه اشاره مي گردد. علاوه بر آن، در خصوص ساماندهي نظام تشكيلاتي براي مديريت مطلوب و منسجم بحران زمين لرزه در مراكز بهداشتي – درماني و برنامه ريزي براي انجام فعاليتهاي مورد نياز نيز پيشنهاداتي ارائه شده است.