آيا در بيماران حادثه ديده تجويز مايعات وريدي عليرغم فشار خون طبيعي سودمند است؟

[ علي اشرف ] - دكتراي پزشكي، متخصص بيهوشي و مراقبتهاي ويژه دانشگاه علوم پزشكي گيلان
[ سيدعلاء الدين عسگري ] - فوق تخصص جراحي كليه اطفال، استاديار دانشگاه علوم پزشكي گيلان

خلاصه مقاله:

شوك و كاهش پرفيوژن ارگانها از علل مهم مرگ و مير مصدومين سوانح است. در روند كاهش حجم داخل عروقي بدن با مكانيسم هاي دفاعي منجمله كاهش خونگيري احشاء مانع از بروز فشار خون ميشود، لذا فشار خون به تنهايي معيار كافي براي ارزيابي خونرساني نيست و علائم آسيب در بسياري موارد روزها بعد ظاهر مي شود.
هدف از اين مطالعه، بررسي لزوم تجويز مايعات وريدي در بيماران حادثه ديده و تاثير آن بر سرانجام ارگانهاي حياتي مثل كليه در حضور فشار خون طبيعي است. بدين منظور در تعداد 60 بيمار اعزامي به مركز اورژانس، فشار خون، ضربان قلب و برون ده ادراري پايش شد. نمونه ها از بين بيماران با شكستگي اندام و بدون كاهش هوشياري و خونريزي فعال بودند. در طول مدت اعزام به گروه (الف) از بيماران، 10 ميلي ليتر / كيلوگرم وزن محلول رينگر يا نرمال سالين وريدي تجويز شده بود. در گروه (ب) راه وريدي بيمار فقط جهت باز بودن و تجويز دارو مورد استفاده بود. (KVO) . فشار خون، ضربان قلب و برون ده ادراري تا 48 ساعت پس از بستري پايش شد. ميانگين فشار خون در گروه الف بيش از گروه ب بود و تعداد ضربان قلب گروه الف كمتر از گروه ب بود. برون ده ادراري 96/6 درصد بيماران گروه الف بالاي يك ميلي ليتر در دقيقه گزارش شد ، اما در گروه (ب) در 80 درصد ميزان ادرار بيش از يك ميلي ليتر در دقيقه گزارش شد (p<0/05) . اختلاف فشار خون و تعداد ضربان قلب نيز داراي اهميت باليني بود (فشار خون گروه الف بيش از ب و ضربان قلب ب بيش از الف، لذا پيشنهاد مي شود در بيماران حادثه ديده با وجود خونريزي كم و فشار خون طبيعي، قبل از مختل شدن مكانيسم هاي حفظ فشار خون در طول مدت انتقال و ساعات اوليه امداد، مايع درماني وريدي براي جبران حجم داخل عروقي شروع شود.