نقش بندپايان در انتقال بيماريها در بحران ها و اردوگاه هاي اسكان موقت  Fulltext 

[ علي اشرف عيوضي ] - كارشناسي ارشد حشره شناسي پزشكي ، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي ايلام

خلاصه مقاله:

سوانح و بلاياي طبيعي هر ساله صدها تن از مردم جهان را مصدوم نموده و عده اي را نيز به كام مرگ مي فرستد كه كشورما نيز سهم خود را دارد. از اين رو آمادگي براي پيشگيري از تلفات و خسارات و يا حداقل كاهش تلفات و خحسارات مربوطه ، ضرورتي اجتناب ناپذير مي نمايد كه در بحث مديريت امداد و نجات به آن پرداخته ميشود.
سوانح و بلايا با توجه به نوع و شدت آنها، درجات مختلفي از خسارات و تلفات را باعث مي شوند و در اغلب موارد به دليل از بين رفتن امكانات زير زمايي همچون شبكه هاي آب و برق، ارتباطات و اماكن مسكوني، و از طرفي زمان بر بودن ترميم مناسب آنها از اردوگاه ها ي اسكان موقت، به عنوان مامن افراد آسيب ديده استفاده مي شود. بديهي است به رغم خواست و تلاش سازمان هاي امدادي، اردوگاه هاي اسكان موقت محدوديتهاي خاص خود را دارند كه خود به كاهش سطح بهداشت و كيفيت زندگي مي انجامد و همين امر زمينه را براي رشد و تكثير بندپايان و ناقلين فراهم مي سازد.
يكي از مهمترين كارهاي كميته ناقلين آن است كه احتمال بيماريهاي مربوطه ناقلين و جوندگان را ارزيابي كندو اطلاعات كافي در اين زمينه جمع آوري نمايد. كار عمده ديگر كميته كنترل ناقلين و جوندگان، تعيين محل اردوگاه موقت است به طوري كه محل مربوطه چنان انتخاب شود كه امكان تماس انسان باموجودات مزبور به حداقل برسد و يا آنكه بر روي كلني جوندگان و يا نزديكي زيستگاه ديگر ناقلين بنا نشود و در صورت تعيين محل اردوگاه راهنمايي هاي لازم را در جهت كنترل ارائه نمايد.
يكي از نگرانيهاي عمده پس از بلايا ، وجود بيماريهاي همچون تيفوس اپيدميك، طاعون و مالاريا مي باشد كه اگر اين بيماريها در منطقه بحران زده يا مجاور آن اندميك باشند، وضع حادتر مي گردد. گاهي نيز اردوگاه هاي ايجاد شده غير بهداشتي، پر ازدحام و گرم بوده و امكانات مناسب جهت نگهداري غذا وجود ندارد كه اين امر شرايط مناسبي را براي پرورش ناقلين مختلف همچون مگس، سوسري، ساس تختخواب، شپش ، كك، هيره ، پشه و جوندگان فراهم مي سازد. رعايت بهداشت يكي از اصول اساسي مبارزه با ناقلين است . تلنبار كردن زباله ها و عدم دفن بهداشتي لاشه حيوانات، عدم زهكشي و سمپاشي ماندابها و … شرايط مناسبي را براي ازدياد موشها و ديگر ناقلين فراهم مي سازد. نهايتا ناقلين بدون آموزش بهداشت و مشاركت جامعه محكوم به فناست.