نقش مراكز اطلاع رساني دارويي و سموم در مديريت فجايع طبيعي

[ ابراهيم ذبيحي نيشابوري ] - دكتراي داروسازي، مشاور علمي مركز اطلاع رساني دفتر تحقيق و توسعه وزارت بهداشت و درمان، دستيار سم شناسي دانشگاه تهران
[ محمد عبداللهي ] - دانشيار سم شناسي و داروشناسي دانشگاه علوم پزشكي تهران

خلاصه مقاله:

مراكز اطلاع رساني داروها وسموم (DPICS) ، نه تنها در انجام مطالعات سم شناسي و داروشناسي جامعه نگر به مسئولين بهداشتي كشور كمك مي نمايند، بلكه با توجه به تواناييهاي بالقوه اين مراكز در برخورد با شرايط اورژانس پزشكي، از يك مسموميت معمولي در منزل يا محل كار گرفته تا آلودگي ها ي وسيع محيطي، امكان همكاري با گروه هاي امداد پزشكي و حتي گروه نجات را از مسافتهاي دور دارا مي باشند. با توجه به افزايش مقادير و تنوع مواد شيميايي در دسترس جامعه، خطر آلودگي هاي محيط و مسموميت هاي عمومي را بدنبال فجايعي نظير آتش سوزي، انفجار و حتي زلزله، نبايستي از ذهن دور نمود. در اين ميان، دسترسي سريع و به موقع اطلاعات سم شناسي و پزشكي و دستورالعمل هاي علمي برخورد با مواد شيميايي پراكنده شده جهت پيشگيري از آلايش بيشتر افراد در محيط وهمچنين معدوم و محدود كردن اين مواد لازم و ضروري ميباشند. درمانها و اقدامات اوليه و ثانويه مصدومين اين سوانح براي پرسنل پزشكي با سرعت و سهولت از مراكز اطلاع رساني سراسر كشور قابل دستيالي است. با توجه به شرح وظايف مراكز اطلاع رساني داروها وسموم، پيشنهاد درمان دارويي مناسب به پزشك معالج، دارو درماني جايگزين (بطور مثال در مواردي كه بدليل خيل عظيم مصدومين داروهاي هط اول كفاف تمام مصدومين را نمي دهد) مشاوره جهت مصدومين با شرايط خاص (ديابتي، حامله، داراي اختلالات ارثي و…) همگي از مراكز اطلاع رساني دارويي و سموم قابل دسترسي مي باشند. در نهايت بايستي اشاره نمود كه شناساندن توانايي هاي مراكز DPIC تجهيز و ارتباط نزديك با ديگر مراكز امدادرسان (از قبيل جمعيت هلال احمر، آتش نشاني و …) جهت مديريت بهتر فجايع طبيعي لازم و ضروري مي باشد.