تشريح ساختار وارزيابي سيستم مديريت بحران در ايران

[ محسن ابراهيمي مجرد ] - دكتراي شهرسازي ، مدرس موسسه آموزش عالي هلال ايران

خلاصه مقاله:

ساختار مديريت بحران كشور و همچنين ساختار مديريت بحران شهر تهران بر اساس اصل مديريت جامع بحران برنامه ريزي و طراحي شده است . به عبارت ديگر مراحل چهارگانه مديريت بحران (كاهش اثرات و پيشگيري، آمادگي، مقابله با سازي) در تمام سطوح ان بايد در يك مركز هماهنگ شوند تا ارتباط بين آنها حفظ گردد و جريان آزاد اطلاعات و فرمانها به طور مناسب وروان گردش نمايند.
ويژگي هاي مهم ساختار سيستم مديريت بحران كشور عبارتند از :
- رياست بخشي از قوه مجريه حاكميت ملي
- مشاركتسازمان ها (به صورت كميته هاي تخصصي) در مرحله آمادگي
- هماهنگي بين بخشي در امور اجرايي مديريت بحران
- مديريت مرحله آمادگي مديريت بحران جدا از سه مرحله ديگر
- مديريت ريسك جامعه نگر – افزايش آمادگي ملي در برابر حوادث و بلاياي طبيعي
- مديريت پيشگيري وكاهش اثرات
- سيستم فرماندهي حادثه براي مديريت مقابله و بازسازي
معيارهاي ارزيابي سيستم مديريت بحران كشور به شرح زير به كار گرفته شده اند:
- دقت در اصول علمي
- هماهنگي فرابخشي سازمان مسوول مديريت بحران
- كم هزينه بودن
- اضافه نشدن بار پرسنلي به سازمان هاي دولتي و عمومي مسئول مديريت بحران
- توسعه فرهنگ مديريت بحران در سازمان ها
- استفاده بهينه از امكانات و ساختارهاي موجود
- ايجاد ساختار مشابه از امكانات و ساختارهاي موجود
- ايجاد ساختار مشابه در كليه سطوح كشور
- در نظر گرفتن سلسله مراتب اداري در تقسيمات كشوري
- تعيين وظايف و مسئوليت هاي
- داشتن ضمانت نامه اجرايي
- تمرين و مانور در حين توسعه و تكامل طرح
- كيفيت اجراي طرح
- سرعت در واكنش اضطراري
- سرعت در واكنش اضطراري
- سرمايه گذاري در ايجاد ابنيه و تاسيسات پشتيباني مديريت بحران
- سرمايه گذاري در تامين تجهيزات مناسب و موثر در عمليات جستجو، نجات و امداد و اسكان موقت
ساختار مديريت بحران كشور از نظر برنامه ريزي و نرم افزاري بسيار پيشرفته است ولي در اجرا، پياده نمودن و تمرين ومانور عملكردي سيستم در سطح كشور با نقاط ضعف و كمبود امكانات سخت افزاي، تاسيسات و خدمات پشتيباني مديريت بحران روبرو است. در مجموع ارزيابي سيستم مديريت بحران كشور در وضعيت كنوني ، داراي برآيند مثبت است و انتظار مي رود با گسترش آموزش تمرين و اجراي صحيح طرح جامع مديريت بحران كشور، كارآيي سيستم به تدريج مشهود و نايان گردد.

ساختار ، طرح جامع ، پيشگيري ، آمادگي ،‌مقابله ، بازسازي ، عادي سازي ، ماركت ، مديريت ريسك ، فرماندهي حادثه ، ارزيابي ، واكنش اضطراري