بررسي ميزان تغييرات كنترل حركت و عملكرد عضلات موثر اندام هاي فوقاني در بيماران مبتلا به ضايعه نخاع كمري

[ سعيد طالبيان مقدم ] - دكتراي تخصصي فيزيوتراپي
[ غلامحسين عليايي ] -
[ محمدرضا هاديان ] -
[ حسين باقري ] -

خلاصه مقاله:

سالانه موارد متعددي از ضايعه سيستم عصبي در ناحيه طناب نخاعي گزارش مي شود كه درصد قابل ملاحظه اي از افراد فعال جامعه در اثر عوامل گوناگوني دچار ضايعه نخاعي مي شون. ناتواني در مراحل وليه ضايعات نخاعي بسيار زياد است و افراد مجبور به ترك شغل و فعاليت معمولي خويش مي شوند. در اين رابطه به دليل عدم فعاليت و ارتباط حرفه اي امنيت مالي و عاطفي خانواده به شدت آسيب مي بيند. ارزيابي نقش و ميزان عملكرد عضلات موثر اندام فوقاني در جابجايي افراد با ضايعه نخاعي و بررسي علل تفاوتهاي موجود كه دلائل بسياري را مي تواند شامل گرد از مهمترين اهداف اين تحقيق مي باشد.
در اين پژوهش از دوربين فيلم برداري با قابليت ذخيره سازياطلاعات و انتقال آن به كامپيوتر و دستگاه الكتروميوگرافي با توانايي نمايش سيگنال پردازش اطلاعات بصورت ديجيتال استفاده شد.
تعداد 30 داوطلب (15 زن و 15مرد) با ضايعه نخاعي كامل اسپاستيك در دو گروه مستقل در آزمايشات شركت كردند. امتياز عملكردي ، متغيرهاي كينماتيك (دامنه حركتي، سرعت و شتاب) و ميزان فعاليت عضلاني (عضلات ، بايسژس، ترايسپس و لاتيسميوس دورسي) با استفاده از الكتروميوگرافي (شامل ARV , RMS) در فلكشن و اكستنشن آرنج د طرف و حركت بلند كرددن تنه از روي صندلي چرخدار به همران زمانبندي (زمان شروع فعاليت) سه عضله فوق درحركت push up در دوگروه با هم مقايسه شد.
نتيجه اينكه امتيار عملكردي مردان بيشتر از زنان بود (P<0.01) ، سرعت و شتاب حركت فلكشن دامنه خارجي مردان بيشتر از زنان است (P<0.03) ، دامنه حركتي بلند كردن تنه در مردان بيشتر از زنان بود (P<0.05) .
بر عكس سرعت و شتاب حركت فوق درزنان بيشتر ازمردان است (P<0.002) ، قدرت عضله بايسپس در مردان بيشتر است (P<0.006) ، در مقايسه زمانبندي شروع فعاليت زنان دچار تاخير معني داري در بكارگيري عضله لاتيسموس دورسي مي شود (P<0.005) بين سرعت حركت فلكشن و امتياز عملكردي رابطه خطي مثبتي وجود دارد (r=0.31, P=0.041) در گروه زنان رابطه خطي معني داري بين قدرت عضلات لاتيسيموس دورسي و تريسپس با توانايي فردي انان به ترتيب وجود دارد) (r=0.63 , p=0.05) و (r=0.63 , p=0.049). در زمان بندي شروع فعاليت در گروه مردان رابطه خطي مثبت بين شروع فعاليت عضله لاتيسيموس دورسي و ترايپس (r=0.75 , p=0.002) و در گروه لاتيسيموس دورسي و ترايسپس (r=0.75 , p=0.002) و در دو گروه زنان بين عضلات لاتيسيموس دورسي و بايسپس )r=0.74 , p=0.014) وجود دارد. همچنين بين امتياز تواناييهاي عملكردي مردان و شروع فعاليت ترايسپس درحين بلند شدن از صندلي چرخدار يك رابطه خطي منفي (r=-0.64 , p=0.012) بدست آمد. در حاليكه درگروه زنان اين ارتباط خطي با خيچ يك از عضلات ماحظه نشد. در مجموع دو گروه بين امتياز توانايي هاي عملكرد و شروع فعاليت عضله بايسپس رابطه خطي منفي (r=-0.43 , p=0.033) وجود دارد.
در نهايت اينكه اختلاف توانايي هاي فردي بين مردان و زنان مربوط به مشاركت مردان در فعاليت هاي اجتماعي و د رمعرض موانع و مشكلات متنوع قرار گرفتن آنها مي باشد در حاليكه تفاوت در عملكرد و رفتار اندامها و عضلات مربوط به ويژگي هاي جنسيتي و ساختارآناتوميكي اين دو گروه نحوه مشاركت كنترل حركت در سطوح درك، شناخت و يادگيري حركت است. لذا توصيه مي شود به منظور ارتقاء سطح عملكرد افراد مبتلا به ضايعه نخاعي ، اهداف درماني بر اساس روشهاي واقعي و فعاليتهاي روزمره زندگي و تنوع در آن باشد.

ضايعه طناب نخاعي ، كنترل حركت ، بيوكانيك ، توانبخشي ، الكتورميكوگرافي